IB ESS HL Environmental Ethics: Anthropocentrism, Biocentrism, Ecocentrism
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
“Vatikan’da IB Diploması ile üniversite okunur mu?” Kulağa basit bir soru gibi geliyor, ama yanıtı biraz yön duygusu istiyor. Vatikan Şehri çok küçük bir devlet; kampüs çeşitliliği, fakülte bolluğu ya da klasik “üniversite şehri” yapısı beklememek gerekiyor.
Pratikte “Vatikan’da IB kabul eden üniversiteler” araması, Roma’da bulunan papalık (pontifical) üniversiteleri ve enstitülerine çıkıyor. Bu kurumlar Vatikan ile kilise yapısı üzerinden bağlı; çoğu derslik, kütüphane ve öğrenci hayatı ise Roma içinde.
Bir diğer önemli nokta: IB, dünya çapında tanınan bir lise diploması olsa da kabul şartları programdan programa değişir. Bu yüzden her okulun resmi sitesindeki kabul koşullarını kontrol etmek şart. Yazının sonunda, tüm kurumları tek tabloda, resmi site bağlantılarıyla bulacaksınız.
Vatikan Şehri’nin yüzölçümü çok küçük olduğu için “ülke içi” kampüs ağı yok. Vatikan’a bağlı yükseköğretim daha çok, Roma’daki papalık üniversiteleri üzerinden yürür. Bu kurumlar tarihsel olarak da Roma ile iç içe gelişti; arşivlere, kilise kurumlarına, büyük kütüphanelere ve akademik çevreye yakın olmak büyük avantaj.
Bu yüzden arama niyeti doğru kurulmalı:
“Vatikan’da IB kabul eden üniversiteler” ifadesi çoğu zaman şunu anlatır: Roma’da yer alan papalık üniversiteleri ve papalık enstitülerinde IB ile başvuru mümkün mü?
Beklentiyi doğru ayarlarsanız hayal kırıklığı da azalır. Çünkü programların büyük kısmı teoloji, felsefe, kanon hukuku, din bilimleri, misyon çalışmaları, eğitim bilimleri, Hristiyan arkeolojisi gibi daha spesifik alanlarda yoğunlaşır. “İşletme, mühendislik, tıp” gibi geniş yelpaze arayanlar için seçenekler sınırlı kalabilir.
“Papalık üniversitesi” dediğimiz kurumlar, Katolik Kilisesi’nin yükseköğretim sistemi içinde yer alır ve belirli kilise otoriteleriyle ilişkili çalışır. Bu, genelde akademik yetki, derece tanınması ve kilise normlarına göre eğitim anlamına gelir.
Sık yapılan yanlış anlaşılmayı netleştirelim:
Bu okullara başvurmak için Vatikan pasaportu gerekmez, Vatikan’da yaşama şartı da yoktur. Öğrencilerin büyük bölümü Roma’da yaşar ve eğitimini Roma’da sürdürür. Vize, oturum, konaklama gibi konular da çoğu zaman İtalya prosedürleriyle ilerler.
IB Diploma, birçok ülkede üniversiteye giriş için kabul gören uluslararası bir yeterlilik. İtalya’da da IB ile üniversiteye giriş mümkün; bazı temel eşikler ve “çekirdek” (TOK, EE, CAS) koşulları aranabiliyor. Yine de papalık kurumlarında asıl belirleyici olan şey şu: her okulun ve her programın kendi koşulu var.
Kesin puan söylemek yerine, kontrol etmeniz gereken başlıklar daha işinize yarar:
IB’nin ne olduğunu, diploma yapısını ve resmi doğrulama sürecini hatırlamak için International Baccalaureate (IB) resmi sitesine bakabilirsiniz.
Aşağıdaki kurumlar, “Vatikan bağlantılı, Roma merkezli” papalık yükseköğretim dünyasının en bilinen adresleri. Birçoğunda IB gibi uluslararası lise diplomalarıyla başvuru yapılabiliyor; kabul şartları ise fakülteye ve programa göre değişiyor. Detay için yazının sonundaki tabloya gidip resmi site linklerine geçebilirsiniz.
Pontificia Università Gregoriana (Pontifical Gregorian University), Roma
Teoloji, felsefe, sosyal bilimler ve kilise çalışmalarıyla öne çıkar. Akademik dili programa göre değişebilir. IB ile başvuruda genelde diploma uygunluğu, dil seviyesi ve belge seti belirleyici olur.
Pontificia Università Lateranense (Pontifical Lateran University), Roma
Kanon hukuku, teoloji ve felsefe gibi alanlarda güçlü bir yapı sunar. Dini ve hukuki metinlerle çalışmaya yatkın, düzenli akademik okuma alışkanlığı olan adaylara daha uygundur.
Pontificia Università San Tommaso d’Aquino (Angelicum), Roma
Felsefe ve teoloji hattında çok bilinen bir kurum. Bazı programlarda dönem içi dil yeterliği sınavları ya da dil kanıtı talep edilebilir. IB öğrencileri için ders dili ve kabul evrakı kontrolü özellikle önemli.
Pontificia Università Urbaniana (Pontifical Urbaniana University), Roma
Misyon çalışmaları, teoloji ve kilisenin küresel yapısı gibi alanlara ilgi duyanlar için doğru adreslerden biri. Uluslararası öğrenci profili daha geniş olabilir; yine de dil şartı ve belge formatı program bazında netleşir.
Pontificia Università della Santa Croce (Pontifical University of the Holy Cross), Roma
İletişim, felsefe, teoloji ve kilise yönetimi kesişiminde programlarıyla tanınır. Başvuruda IB diplomasının yanı sıra, motivasyon mektubunun ve dil yeterliğinin etkisi artabilir.
Università Pontificia Salesiana (Salesian Pontifical University), Roma
Eğitim bilimleri, psikolojiye yakın alanlar (programa göre), teoloji ve pastoral çalışmalar gibi başlıklar öne çıkar. İnsanla çalışmayı seven, sahaya dokunan bir akademik çizgi arayanlar için iyi bir seçenek olabilir.
Pontificia Università Antonianum (Pontifical University Antonianum), Roma
Felsefe, teoloji ve ilgili kilise disiplinlerinde bilinir. Okuma yoğunluğu yüksek programlara hazırlıklı olmak gerekir. IB ile başvuruda ders dili ve belgelerin resmi formatı önemli olur.
Not: Bu kurumlar içinde bazı alanlar lisansüstünde daha baskındır. “IB ile lisans” hedefliyorsanız, başvuracağınız fakültenin düzeyini (Bachelor, Licentiate, Master) özellikle kontrol edin.
Pontificio Istituto di Archeologia Cristiana (Pontifical Institute of Christian Archaeology), Roma
Hristiyan arkeolojisi ve erken dönem kilise tarihi gibi çok odaklı bir alan sunar. IB ile başvuru mümkün olsa bile, alan uyumu, dil şartı ve önceki ders altyapısı daha fazla önem kazanabilir.
Pontificia Facoltà di Scienze dell’Educazione “Auxilium” (Pontifical Faculty of Educational Sciences “Auxilium”), Roma
Eğitim bilimleri çizgisinde uzmanlaşır. Bazı programlarda uygulama, staj veya ek değerlendirme adımları olabilir. IB öğrencileri için dil seviyesi ve resmi evrak düzeni başvuru sürecini belirler.
IB öğrencileri genelde aynı sorularda takılıyor: “Toplam puanım yeter mi?”, “Hangi dil belgesi isteniyor?”, “IB sonuçları geç açıklanıyor, yetişir mi?” Net bir planla bu soruların çoğu çözülür.
Başvuru öncesi şu 6 noktayı sırayla kontrol edin:
İtalya’da üniversite başvuruları ve yabancı öğrenci süreçlerine genel çerçeveden bakmak için Universitaly ve Study in Italy sayfaları temel referans olabilir (kurumunuzun talimatları yine de birinci öncelik olmalı).
Papalık kurumlarında ders dili çoğu zaman İtalyancadır. Bazı programlarda İngilizce seçenekleri bulunabilir, bazı alanlarda ise Latince okuma beklentisiyle karşılaşabilirsiniz.
Yapılacaklar basit:
IB’nin en zor yanı bazen akademik değil, takvimdir. Sonuçlar yaz ortasında gelir; bazı okullar belgeleri daha erken isteyebilir. Bu yüzden “ön kabul” ve “sonradan IB sonucu gönderme” gibi seçenekler olup olmadığını sorun.
Sık istenen evraklar:
Vize tarafında ise, bu okullar Roma’da olduğu için çoğu öğrenci İtalya öğrenci vizesi ile gelir. Konaklama gerçekleri de şehir gerçeğidir: Roma pahalı olabilir, okul yurtları varsa bile kontenjan sınırlı kalabilir.
Kabul ofisine atabileceğiniz kısa e-posta soruları:
Aşağıdaki tablo, bu yazıda ele alınan Vatikan bağlantılı (Roma merkezli) kurumların tamamını içerir. IB koşullarını program bazında ilgili kurumun resmi sitesinden doğrulayın.
| Kurum adı (orijinal) | Şehir | Tür | Öne çıkan alanlar | Resmi web sitesi |
|---|---|---|---|---|
| Pontificia Università Gregoriana | Roma | Üniversite | Teoloji, felsefe, sosyal bilimler | https://www.unigre.it/ |
| Pontificia Università Lateranense | Roma | Üniversite | Kanon hukuku, teoloji, felsefe | https://www.pul.it/ |
| Pontificia Università San Tommaso d’Aquino (Angelicum) | Roma | Üniversite | Teoloji, felsefe | https://www.pust.it/ |
| Pontificia Università Urbaniana | Roma | Üniversite | Misyon çalışmaları, teoloji | https://www.urbaniana.edu/ |
| Pontificia Università della Santa Croce | Roma | Üniversite | İletişim, felsefe, teoloji | https://www.pusc.it/ |
| Università Pontificia Salesiana | Roma | Üniversite | Eğitim, pastoral çalışmalar (programa göre) | https://www.ups.edu/ |
| Pontificia Università Antonianum | Roma | Üniversite | Teoloji, felsefe | https://www.antonianum.eu/ |
| Pontificio Istituto di Archeologia Cristiana | Roma | Enstitü | Hristiyan arkeolojisi | https://www.piac.it/ |
| Pontificia Facoltà di Scienze dell’Educazione “Auxilium” | Roma | Fakülte | Eğitim bilimleri | https://www.auxilium.org/ |
Vatikan’la bağlantılı yükseköğretimde seçeneklerin çoğu Roma’daki papalık kurumlarında toplanıyor. IB Diploma genelde tanınır, ama puan eşiği, ders dili ve evrak listesi programa göre değişir.
Başlamak için 3 net adım yeterli:
Şimdi tablodan ilgilendiğiniz okulun resmi sitesine gidin, program sayfasını açın ve başvuruyu somut bir plana çevirin. Bu iş, doğru sayfayı bulduğunuz anda kolaylaşır.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and