IB ESS HL Environmental Ethics: Anthropocentrism, Biocentrism, Ecocentrism
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
IB (International Baccalaureate) diploman var ve Sırbistan’da üniversite mi düşünüyorsun? O zaman aklındaki en net soru şu: “Hangi üniversiteler IB kabul ediyor ve nasıl başvurulur?”
Aralık 2025 itibarıyla genel tablo şöyle: Sırbistan’da IB, yabancı lise diploması olarak genelde tanınıyor. Ama “tanınıyor” demek, her bölümün seni aynı şekilde kabul ettiği anlamına gelmiyor. Bazı fakülteler sadece diploma ile ilerlerken, bazıları ek sınav, ders koşulu veya dil belgesi isteyebiliyor.
Bu yazıda IB ile Sırbistan üniversite başvurusunda bilmen gerekenleri sade bir dille toparlayacağım. En sonda da resmi web siteleriyle birlikte, hızlı kontrol yapman için linkli bir tablo var. Hedef, sende bir “kontrol listesi” hissi bırakmak.
Kısa cevap: Evet, IB diploması Sırbistan’da çoğu üniversite tarafından yabancı ortaöğretim yeterliliği olarak kabul edilebilir. Ama burada kritik bir ayrım var:
IB puanı için “tek bir ulusal baraj” bekleme. Yine de pratikte şöyle bir beklentiyle yola çıkmak işini kolaylaştırır: Birçok program için 24+ puan makul bir taban gibi düşünülür, rekabeti yüksek alanlarda (tıp, diş, bazı mühendislikler) dosyanın güçlü görünmesi için 30+ ve ders eşleşmelerinin iyi olması beklenebilir. Bu bir garanti değil, daha çok “gerçekçi plan” içindir.
En doğru bilgi her zaman fakültenin kendi sayfasındadır. Bu yüzden karar vermeden önce üniversitenin başvuru ve kabul ekranlarını kontrol etmen gerekir. Örneğin Belgrad Üniversitesi’nin resmi kabul sayfası, fakültelere göre değişen koşullara yönlendiren iyi bir başlangıç noktasıdır: University of Belgrade Admissions.
Belgeler üniversiteye göre değişir, ama IB ile başvuruda genelde şu dosyalar istenir:
Bir de şu cümleyi aklında tut: Bölüme göre ek sınav veya mülakat istenebilir. Bu, IB’nin “yetersiz” olduğu anlamına gelmez; bölümün kendi seçme yöntemidir.
IB, güçlü bir akademik altyapı sunar. Yine de bazı bölümler “sadece diplomaya bakıp” karar vermek istemez. Özellikle şu alanlarda ek koşullar daha sık çıkar:
Bunu bir engel gibi görme. Daha çok, “kapıdan girmek için anahtarın var ama bazen güvenlik kontrolü de var” gibi düşün. Önceden kontrol edersen sürpriz olmaz, hatta hazırlanman kolaylaşır.
Sırbistan’da IB kabul eden üniversiteler için tek bir resmi ulusal listeyi bulmak her zaman kolay olmuyor. Bu yüzden en güvenli yöntem, üniversitenin resmi sitesinde kabul ve yabancı diploma tanıma sayfalarını kontrol etmek.
Aşağıdaki okullar, Türkiye’den ve uluslararası öğrencilerden başvuru alan, resmi başvuru sayfaları üzerinden takip edilebilen seçeneklerdir. Devlet ve özel farkını da gözeterek en çok aranan isimleri öne aldım.
Belgrad’da bulunan Sırbistan’ın en büyük ve en bilinen devlet üniversitesi. Çok fakülteli yapısı nedeniyle kabul koşulları fakülte bazında değişebilir. IB diploması olan adaylar için en doğru başlangıç, üniversitenin resmi kabul ekranıdır: https://www.bg.ac.rs/
Kabul akışını anlamak için ayrıca şu sayfa da işe yarar: ADMISSIONS – Univerzitet u Beogradu.
Novi Sad’da yer alan, Sırbistan’ın güçlü devlet üniversitelerinden biri. Uluslararası öğrenciler ve yabancı diplomalarla ilgili süreçleri ayrı sayfalarda açıklar. IB ile başvuruda kritik konu, diplomanın tanınması ve programın kendi şartlarıdır. Resmi web sitesi: https://www.uns.ac.rs/
Yabancı diploma tanıma adımı için üniversitenin ilgili sayfası iyi bir referanstır: University of Novi Sad – Recognition of foreign diplomas.
Belgrad merkezli özel üniversite. Özel üniversitelerde süreç bazen daha hızlı ilerleyebilir, uluslararası öğrencilere yönelik iletişim kanalları daha aktif olabilir. Yine de “daha kolay kabul” gibi bir vaat doğru olmaz, çünkü programlar kendi ölçütlerini uygular.
IB ile başvuru düşünenler için en iyi yöntem, hedeflediğin programın sayfasını ve kabul birimini kontrol etmektir. Resmi web sitesi: https://www.singidunum.ac.rs/
IB ile Sırbistan’da üniversite başvurusu, doğru sırayla gidince basit bir dosya işine dönüşür. Dağınık gidince ise e-posta trafiği uzar, tarihler kaçabilir.
Aşağıdaki mini yol haritası, çoğu aday için net bir çerçeve sunar:
Yabancı diploma tanıma süreçlerine dair genel bir çerçeve görmek istersen, Sırbistan’ın resmi yönlendirme sitesinde başlayan bilgiler işini kolaylaştırır: Study in Serbia. Ayrıca diploma tanıma mantığını özetleyen sayfa da faydalı: Recognition of foreign degrees | StudyInSerbia.
Bilgiyi sosyal medyadan değil, resmi kanaldan almak zaman kazandırır. Üç kaynak özellikle iş görür:
Bu üçlü, “neye inanacağım?” stresini azaltır.
Kötü sürprizlerin çoğu aynı yerden çıkar: küçük detaylar. Şu kısa kontrol listesiyle ilerlersen risk düşer:
Aşağıdaki tablo, IB ile başvuru düşünenlerin en hızlı doğrulama yapabilmesi için hazırlandı. Buradaki “IB ile ilgili not” kısmı, seni doğru sayfaya yönlendirmeyi amaçlar. Listeyi genişletmek için, ülke tanıma ekranından ilerleyip üniversite ve program bazında doğrulama yapman en güvenli yoldur: https://recognition.ibo.org/Serbia
| Üniversite adı | Şehir | Tür | Resmi web sitesi | IB ile ilgili not |
|---|---|---|---|---|
| University of Belgrade (Belgrad Üniversitesi) | Belgrad | Devlet | https://www.bg.ac.rs/ | Kabul koşulları fakülte ve programa göre değişebilir, resmi kabul sayfasını kontrol et |
| University of Novi Sad (Novi Sad Üniversitesi) | Novi Sad | Devlet | https://www.uns.ac.rs/ | Yabancı diploma tanıma ve program şartları için üniversitenin ilgili sayfalarını kontrol et |
| Singidunum University (Singidunum Üniversitesi) | Belgrad | Özel | https://www.singidunum.ac.rs/ | Uluslararası kabul süreci programdan programa değişebilir, kabul birimi ile yazışarak netleştir |
| University of Kragujevac (Kragujevac Üniversitesi) | Kragujevac | Devlet | http://www.kg.ac.rs/eng/foreign_qualifications | Yabancı diploma tanıma adımı öne çıkar, programa göre ek koşul olabilir |
| MB University (Univerzitet MB) | Belgrad | Özel | https://mbuniverzitet.edu.rs/en/priznavanje-stranih-isprava/ | Yabancı belgelerin tanınmasıyla ilgili süreci resmi sayfadan takip et |
IB diploması, Sırbistan’da üniversite başvurusu için genelde güçlü bir temel sağlar. Yine de en net cevap her zaman bölümün kabul sayfası ve kabul birimi üzerinden gelir.
İki net öneriyle kapatalım: (1) Hedeflediğin bölümü seç ve şartlarını satır satır kontrol et, (2) Yukarıdaki tabloyu kullanıp resmi sitelerden doğrulama yap, sonra e-posta ile teyit al. İstersen bölümünü yaz, senin için en uygun okulu ve başvuru adımlarını sıraya koyalım.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and