IB okuyorsun, gözün Romanya’da bir lisans programında, aklındaki soru çok net: IB diploması Romanya’da geçerli mi? Kısa yanıt: Evet, genelde geçerli sayılıyor, ama kabul koşulları çoğu zaman üniversiteye ve hatta aynı üniversitenin bölümüne göre değişiyor.
Bu yüzden “Romanya IB’yi kabul ediyor mu?” sorusu tek cümleyle kapanmıyor. Bir bölüm IB’yi doğrudan lise bitirme yeterliliği gibi görürken, bir diğeri minimum puan, belirli HL dersleri, dil belgesi, hatta ek sınav isteyebiliyor.
Bu yazıda 2025-2026 dönemi için şunları netleştireceğiz: IB kabulünü en güvenli şekilde nasıl doğrulayacağın, başvuruda sık istenen belgeler, takvim mantığı, IB sonuçları geç gelirse ne olacağı, bütçe ve konaklama notları. En sonda da resmi sayfa linkleriyle bir tablo bulacaksın. (Aralık 2025 itibarıyla kurallar güncellenebildiği için son kontrolü her zaman resmi sayfadan yapman şart.)
Romanya’daki birçok üniversite, IB Diploma Programme’ı lise bitirme düzeyinde bir yeterlilik olarak değerlendiriyor. Yani prensipte “IB ile lisansa başvurmak” mümkün.
Ama “kabul” tek bir şey değil; çoğu zaman şu parçaları içeriyor:
Bazı alanlarda ekstra adım daha sık çıkar. Tıp, mimarlık, güzel sanatlar gibi bölümlerde portfolyo, yetenek sınavı veya alan sınavı ihtimali daha yüksektir. Mühendislikte ise matematik ve fizik hazırlığın yakından incelenmesi sürpriz olmaz.
Aynı üniversitede bile “IB ile giriş” şartları bölümden bölüme oynayabilir. Bunu, aynı anahtarın her kapıyı açmaması gibi düşünebilirsin. IB anahtarın var, ama bazı kapılar ek kilit takmış oluyor.
Birkaç net örnek:
Mühendislik ve bilgisayar: Matematik seviyesi ve bazen fizik beklentisi öne çıkar. Bazı fakülteler HL Math (veya güçlü matematik altyapısı) görmek ister.
Tıp ve sağlık: Biyoloji ve kimya temeli daha fazla önem kazanır, sağlık alanları için ek koşullar veya belge listesi uzayabilir.
Mimarlık ve tasarım: Portfolyo, çizim sınavı veya mülakat daha sık görülür.
Sanat, müzik, sahne sanatları: Yetenek sınavı veya performans kaydı gibi ek değerlendirme isteyebilirler.
Özet mesaj basit: Her bölüm aynı şartı uygulamaz. Bu yüzden “üniversite IB kabul ediyor” demek tek başına yetmez, hedef programı ayrı kontrol etmek gerekir.
Romanya’da bazı programlar IB için minimum toplam puan yazabilir, bazıları yazmaz ama rekabet nedeniyle fiilen bir taban oluşur. Aynı şekilde, “şu HL derslerini bekliyoruz” gibi bir ifade görebilirsin.
Dil konusu da belirleyici:
Yabancı diploma süreçlerinde dil belgesi kadar, evrakın formatı ve onayı da önemlidir. Bu noktada Romanya’nın diploma tanıma süreçleri için resmi kurum sayfası olan CNRED (Centrul Național de Recunoaștere și Echivalare a Diplomelor) iyi bir başlangıç kaynağıdır.
İnternette “IB kabul eden Romanya üniversiteleri listesi” diye dolaşan pek çok içerik var, ama çoğu güncel değil ya da program bazını atlıyor. Yanlış bilgiyle hareket etmek de zaman kaybettiriyor.
En güvenli yaklaşım şu iki kaynağı birlikte kontrol etmek:
Örneğin University of Bucharest için IB’nin resmi beyan sayfası şu linkte görünüyor: IB University Statements: University of Bucharest. Bu tür beyanlar “genel yaklaşımı” gösterir, ama asıl bağlayıcı metin her zaman üniversitenin kendi kabul sayfasıdır.
Bir de şu ayrıntı önemli: Her üniversite “IB” kısaltmasını aynı şekilde yazmayabilir. Şunları da görebilirsin: “IB Diploma”, “International Baccalaureate”, “secondary school leaving qualification”.
Bu küçük yöntem, uzun sayfalarda kaybolmanı engeller:
1) Önce doğru sayfayı bul: “International students”, “Admission”, “Bachelor’s degree” gibi bölümler.
2) Sayfa içi arama yap: Tarayıcıda Ctrl+F (veya telefonda sayfa içi ara). “IB”, “Baccalaureate”, “International” gibi kelimeleri dene.
3) PDF’leri kaçırma: Birçok okul “Admission methodology”, “Admission procedure” gibi PDF yayınlar. IB’ye dair net cümleler bazen sadece PDF’dedir.
4) Program sayfasına gir: Üniversitenin genel kabul sayfası yetmez, hedeflediğin fakülte veya bölüm sayfasında ayrı şartlar olabilir.
5) Yıl bilgisini kontrol et: 2025-2026 için belge listesi ve tarih aralığı değişmiş olabilir.
University of Bucharest’in uluslararası lisans başvuruları için resmi giriş sayfalarından biri örnek olarak şurada: Admission for Non-EU Citizens – Bachelor (UniBuc). Bazı üniversitelerde aynı içerik, ayrı bir uluslararası portal üzerinden de yayınlanabiliyor.
Küçük detaylar, başvurunun kaderini belirleyebiliyor:
En pratik öneri: Şartları okuduktan sonra okula kısa bir e-posta atıp “IB Diploma ile başvuru yapacağım, şu program için minimum puan ve HL ders beklentisi var mı?” diye yazılı teyit iste.
Romanya’da lisans başvurularında istenen belgeler okuldan okula değişse de temel paket çoğu zaman benzerdir. IB öğrencileri için de mantık aynı.
Sık istenen belgeler:
Evrak tarafında iki konu sık karşına çıkar: yetkili tercüme ve resmi onay (apostil veya benzeri). Bu adımların hangisinin gerektiği; vatandaşlık durumuna, belgenin verildiği ülkeye ve üniversitenin kuralına bağlıdır.
Diploma türlerinin tanınmasına dair üniversite örneği olarak yayımlanmış bir belgeye bakmak istersen, bazı kurumlar “tanınan uluslararası diplomalar” listesi paylaşabiliyor. Örnek bir PDF: List of Diplomas recognized by the Romanian Ministry of Education (UTM PDF). Bu tür dokümanlar faydalı olsa da, yine de hedef üniversitenin güncel başvuru yönergesini esas almalısın.
Tarih aralığı için genel beklenti şöyle: Pek çok programda başvurular ilkbahar ve yaz aylarında açılır, bazıları yaz sonunda kapanır. Ama bu bir kural değil, her okulun takvimi farklıdır.
IB sonuçları bazen üniversite takvimine göre geç kalabilir. Bu durumda bazı okullar şu seçenekleri sunabilir:
Bu konu tamamen okul ve program politikasına bağlıdır. O yüzden “şu okul kesin koşullu kabul verir” gibi bir genelleme doğru olmaz. Yapman gereken şey basit: Hedef programın kabul ofisine, IB takvimini yazıp hangi belgeyle hangi tarihe kadar ilerleyebileceğini sormak.
Romanya’da üniversite ücretleri devlet ve özel üniversiteye, bölüme ve vatandaşlık statüsüne göre değişir. Aynı şehirde bile iki üniversite arasında ciddi fark görebilirsin.
Burslarda da tek tip bir sistem bekleme. Bazı burslar not ortalamasına, bazıları kontenjana, bazıları da ülke anlaşmalarına bağlı olabilir.
Konaklama tarafında iki ana yol var:
Yurt: Daha uygun bütçe, ama kontenjan sınırlı olabilir.
Kiralık ev: Daha esnek, ama şehir merkezinde bütçe artabilir.
Erken başvurunun avantajı burada çok net hissedilir. Yurt ve ev piyasasında son dakika genelde daha pahalıya gelir.
Romanya’daki üniversiteleri genel olarak taramak için resmi bir başlangıç noktası olarak Study in Romania üniversiteler dizini işine yarar. Bu sayfa, okul bulma aşamasını hızlandırır, sonra hedef okulların kendi kabul sayfalarına geçersin.
IB kabulü program bazında değişebilir, bu cümleyi özellikle tekrar ediyorum. Aynı üniversitenin bir bölümü IB’yi doğrudan kabul ederken, bir diğeri ek sınav koyabilir.
İnternette “Romanya’daki tüm IB kabul eden üniversiteler” diye tek bir resmi liste bulmak zor. IB’nin beyanları her üniversite için yayınlanmıyor, üniversiteler de her zaman “IB” ifadesini açıkça yazmıyor. Bu yüzden en doğru yaklaşım, önce hedef şehir ve programı seçmek, sonra resmi kabul metninde IB’nin nasıl geçtiğini kontrol etmek.
Romanya’da uluslararası öğrenci hareketliliğinin daha yoğun olduğu şehirler, adaylar için daha fazla seçenek demek.
Bükreş: University of Bucharest gibi büyük devlet üniversiteleri, ayrıca teknik alanlarda Politehnica tipi kurumlar.
Kaloşvar (Cluj-Napoca): Babeș-Bolyai University, çok sayıda uluslararası program ve geniş fakülte çeşitliliğiyle öne çıkar.
Yaş (Iași): Alexandru Ioan Cuza University gibi köklü okullar.
Timişoara: West University of Timișoara ve Politehnica University of Timișoara gibi seçenekler.
Aşağıdaki tabloda resmi sayfası bu yazı içinde doğrulanabilen örnekleri verdim. Diğer üniversiteler için ise yöntem aynı: Study in Romania üniversiteler dizini üzerinden okulu bul, sonra üniversitenin “admissions” sayfasında IB ifadesini ara, gerekirse e-posta ile teyit al.
| Üniversite | Şehir | İngilizce program var mı? | IB ile ilgili kabul sayfası linki | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| University of Bucharest (Universitatea din București) | Bükreş | Var | https://unibuc.ro/international/studenti-internationali/admitere-licenta/?lang=en | Fakülte ve programa göre puan, ders ve dil şartı değişebilir. |
| University of Bucharest (IB University Statement örneği) | Bükreş | Var | https://recognition.ibo.org/en-US/university-statements/?flag=&id=33fd171c-f2a1-ed11-aad1-000d3a85c377&university=University%20of%20Bucharest%20(Universitatea%20din%20Bucure%C8%99ti)&countryID=aa8f594b-efa1-ed11-aad1-000d3a85c377&country=Romania&stateID=&state= | IB’nin “üniversite beyanı” genel yaklaşımı gösterir, bağlayıcı metin üniversitenin resmi kabul yönergesidir. |
| Babeș-Bolyai University (Universitatea Babeș-Bolyai) | Cluj-Napoca | Var | https://infoadmitere.ubbcluj.ro/en/internationalstudents/ | Yabancı diploma tanıma sonrası, kabul koşulları fakülte takvimine ve sınavına göre değişebilir. |
| Alexandru Ioan Cuza University of Iași (UAIC) | Iași | Var | https://www.uaic.ro/en/international/international-students/ | Dil belgesi ve belge onay şartları program diline göre değişir, bölüm sayfası ayrıca kontrol edilmeli. |
IB ile Romanya’da üniversite okumak mümkün, ama şartlar neredeyse her zaman program bazında değişiyor. Net bir planla ilerlersen, süreç çok daha az stresli olur.
Bugün yapabileceğin en sağlam adımlar: (1) hedef bölümü seç, (2) üniversitenin resmi kabul sayfasında IB ifadesini ve belge listesini kontrol et, (3) dil şartını netleştir, (4) tercüme ve onay işlerini erkenden başlat, (5) tabloyu kullanıp okulları karşılaştır. Son noktayı unutma: Güncel şartlar için üniversiteye kısa bir e-posta atıp yazılı teyit almak, en güvenli adımdır.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and