IB okuyorsun ve aklında Norveç var. Harika bir hedef, çünkü Norveç’te IB diploması genel olarak üniversiteye giriş yeterliliği olarak kabul ediliyor. Yine de tek bir cümleyle “IB ile her yere girilir” demek doğru olmaz. Şartlar, seçtiğin bölümün rekabetine, ders koşullarına (özellikle matematik ve fen), dil şartına ve başvuru yoluna göre değişir.
Bu yazıda IB ile Norveç’te lisans başvurusu için net bir yol haritası bulacaksın. IB puanı nasıl değerlendirilir, dil konusu nasıl çalışır, başvuruda hangi belgeler kritik, hepsini adım adım anlatacağım. Yazının sonunda da Norveç’te IB kabul eden üniversitelerin tam listesini, resmi web sitesi linkleriyle birlikte tabloda göreceksin.
Norveç’te lisans düzeyinde en yaygın başvuru yolu ulusal sistemdir. Pek çok program için başvurular, Norveç’in merkezi yerleştirme sistemi olan Samordna Opptak (NUCAS) üzerinden yürür. Bu sistem, farklı ülkelerden gelen notları tek bir ölçekte karşılaştırmaya çalışır.
IB diploması bu noktada “üniversiteye giriş yeterliliği” olarak kabul edilir, ama iki önemli ayrıntı var:
Burada en net mesaj şu: puan şartı her bölümde farklıdır. Aynı üniversitede bile bölümden bölüme değişir. Bir program, sadece genel giriş yeterliliği isterken; başka bir program belirli IB derslerini, HL seviyesini ya da ek koşulları isteyebilir.
IB’de toplam puan 45’tir (ders puanları + çekirdek puanlar). Norveç’te başvurularda bu puanlar, diğer sistemlerle kıyaslanacak şekilde ele alınır. Not dönüşümü ve standartlaştırma konusu son yıllarda Norveç’te çok tartışıldı. Bu konuya dair genel çerçeveyi anlamak istersen, IB ve diğer not sistemlerinin nasıl “tek standarda” çekilmeye çalışıldığını anlatan Universitas’ın “Norwegian University Admissions” yazısı fikir verir.
Rekabetin yüksek olabildiği alanlara örnekler:
Burada amaç göz korkutmak değil, beklentiyi doğru kurmak. Aynı IB puanı, bir bölüm için çok güçlü bir profilken, başka bir bölümde sınırda kalabilir. Bu yüzden en doğru adım, hedeflediğin programın kendi kabul sayfasını okumaktır. Örneğin NTNU’nun uluslararası başvuru koşullarını özetleyen sayfası iyi bir başlangıç noktasıdır: NTNU Admission requirements.
Norveç denince çoğu kişinin aklına “Herkes İngilizce konuşuyor, o zaman lisans da İngilizcedir” fikri geliyor. Günlük hayatta İngilizceyle idare etmek kolay olabilir, ama lisans programlarında tablo daha farklıdır.
Program ararken en pratik kaynaklardan biri, İngilizce yürütülen programları filtreleyebildiğin Study in Norway “Study opportunities” sayfasıdır.
İngilizce programlarda sık görülen test seviyeleri genelde şu aralıktadır: IELTS 6.0-6.5 veya TOEFL iBT 80+. Yine de bu rakamlar “genel alışkanlık”tır; son sözü her zaman program sayfası söyler. Bazı bölümler daha yüksek skor isteyebilir, bazıları IB’deki İngilizce derslerine göre muafiyet tanıyabilir.
Norveç başvurusu, iyi organize olursan oldukça yönetilebilir bir süreçtir. Zorlayan kısım genelde “evrakları son dakikaya bırakmak” ve “hangi sistemden başvuracağını karıştırmak” olur.
Aşağıdaki kontrol listesi, çoğu IB öğrencisinin işini görür:
Hangi belge ne işe yarar, kısa ve net şekilde:
IB’de zamanlama yüzünden en çok yaşanan konu şudur: predicted grades başvuru sırasında hazırdır, ama final IB sonuçları yazın gelir. Mantık basit: Son teslim tarihinden önce sistemin kabul ettiği “geçici” belgeyi (predicted veya güncel transcript) sunarsın; final sonuçlar açıklandığında da istenen şekilde yüklersin. Kurallar programdan programa değişebildiği için, başvurduğun okulun yönergelerini birebir takip et.
Norveç’te “genel giriş yeterliliği” mantığı ve ülke bazlı temel eğitim şartları, bazı üniversitelerin uluslararası kabul sayfalarında açıkça anlatılır. Örnek olarak UiT’nin giriş yeterliliğini açıkladığı sayfa, kavramı iyi özetler ve NOKUT’un GSU listesine de referans verir: UiT Higher Education Entrance Qualification.
Net gün vermek doğru olmaz, çünkü her yıl değişebilir. Ama ay ay plan, başvuru stresini ciddi azaltır:
En sık yapılan hatalar basit: yanlış programa başvurmak (Norveççe zannedilmeyen bir program), dil belgesini son dakikaya bırakmak, ders koşullarını (özellikle matematik seviyesini) gözden kaçırmak.
Genel çerçeve net: Norveç’te devlet üniversiteleri IB Diplomasını lisans düzeyinde “giriş yeterliliği” olarak kabul eder. Başvurunun pratikte nasıl yürüdüğü, çoğu program için Samordna Opptak üzerinden şekillenir. Bu yüzden “Norveç devlet üniversiteleri IB kabul” aramasında karşına çıkan cevap çoğu zaman şuna çıkar: IB kabul edilir, ama programın rekabeti ve ders şartı belirleyicidir.
Aşağıda üniversiteleri, karar vermeyi kolaylaştıracak şekilde grupladım. Bölüm sonunda da hepsini tek tabloda, linkleriyle birlikte bulacaksın.
Bu üçlü, başvurularda en çok adı geçen seçeneklerdendir. Ama unutma, hedef sadece “marka okul” olmamalı. Programın dili, ders içeriği ve şehir yaşamı, en az ranking kadar günlük hayatını etkiler.
Kıyas yaparken sadece akademik başlıklara bakma. Şunları da masaya koy:
Aşağıdaki tabloda, Norveç’te IB ile başvuruda adı geçen kurumları tek yerde topladım. Hızlı bulmak için tarayıcıda arama yapabilirsin (Windows: Ctrl+F, Mac: Cmd+F). Devlet kurumları için lisans başvurularında sık görülen rota genelde merkezi sistemdir: Samordna Opptak.
Norveç’te IB ile üniversite planı yaparken üç cümleyi aklında tut:
Hemen şimdi yapabileceklerin kısa listesi:
Bu işi sakin ve planlı yürütürsen, IB diploman Norveç’te güçlü bir anahtar olabilir.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and