IB Diploması elinizdeyken üniversite başvurusu, iyi hazırlanmış bir anahtar gibi çalışır. Kapıyı tek başına açmayabilir, ama doğru kilidi bulduğunuzda işinizi ciddi şekilde kolaylaştırır. Makedonya’da IB kabul eden üniversiteler konusu da tam burada önem kazanıyor, çünkü birçok kurum IB’yi geçerli bir lise bitirme yeterliliği olarak görür, ama kabul şartları okuldan okula ve bölümden bölüme değişir.
Bu yazıda aradığınız şeyi hızlıca netleştireceğiz: Kuzey Makedonya’da IB ile başvuru mantığı, hangi üniversitelerin seçenek olabileceği ve bilgiyi nereden doğrulayacağınız. En güvenilir iki kaynak şunlardır: Üniversitenin kendi “Admissions/International” sayfası ve IB University Recognition Database (resmi IB veritabanı) olan recognition.ibo.org.
Yazının sonunda, bu içerikte geçen tüm üniversiteleri tek tek görebileceğiniz, resmi web sitesi linkleri olan bir tablo da var.
En basit haliyle IB Diploma Programme (DP), Kuzey Makedonya’da üniversiteye başvururken “lise bitirme” kanıtı olarak kabul edilebilir. Yani “IB geçerli mi?” sorusuna yanıt çoğu zaman “evet, başvuru için temel oluşturur” olur. Yine de başvurunun kabul edilmesi, sadece IB sahibi olmanızla otomatikleşmez.
Okulların değerlendirmesinde üç soru öne çıkar:
IB geçerli mi?
Genelde geçerlidir, fakat üniversite sizden ek süreçler isteyebilir. Bazı kurumlar yabancı lise diploması için diploma tanıma işlemlerini şart koşar. Bu süreç, ülkede “nostrifikasyon” (diploma tanıma) olarak anılır ve bazı üniversiteler bunu açıkça yazar (örnek olarak Goce Delčev University’nin Nostrification sayfası).
Puan kaç olmalı?
Bazı okullar “minimum toplam puan” söyleyebilir, çoğu ise program bazlı karar verir. Tıp, diş, eczacılık gibi alanlarda daha seçici bir tabloyla karşılaşmanız normaldir.
Ekstra sınav gerekir mi?
Bazı fakülteler giriş sınavı, mülakat, dil sınavı veya “hazırlık yılı” gibi adımlar koyar. 2025-2026 dönemi için paylaşılan genel bilgilere göre bazı kurumlarda giriş sınavlarında 60/100 gibi barajlar görülebilir, ama bunun her bölümde aynı olacağını varsaymayın.
Bu yüzden altın kural şu: “IB ile giriliyor mu?” sorusu doğru bir başlangıçtır, ama “hangi bölüm, hangi kampüs, hangi dilde eğitim?” soruları sonucu belirler. Kesin şart için ilgili bölümün “Entry requirements” sayfasını kontrol etmek gerekir.
Üniversiteler farklı belge setleri isteyebilir, yine de IB adaylarının en sık karşılaştığı evraklar şunlar:
Örnek olarak bazı üniversiteler uluslararası öğrenciler için apostil ve belge formatına dair ayrıntılı açıklama yayımlar. IBU’nun uluslararası öğrenciler için paylaştığı belge listesi bu tür ayrıntılara iyi bir örnektir: Documents for International Students PDF.
Kısa cevap: Değişir. Bazı üniversiteler genel bir taban puan söyleyebilir, ama sık görülen yaklaşım “bölüm bazlı değerlendirme”dir.
En net yol şu: Seçtiğiniz bölümün giriş şartlarını okuyun, bulamıyorsanız kabul ofisine yazın. Üniversiteler IB’yi kabul etse bile, her program aynı kuralla ilerlemez.
Kuzey Makedonya’da hem devlet hem özel üniversitelerde IB ile başvuru seçeneği bulunabilir. Buradaki kritik nokta, başvurunun çoğu zaman fakülte bazlı yürümesidir. Yani üniversite genel olarak uluslararası diplomaları kabul ediyor olabilir, fakat sizin bölümünüzün ek şartları olabilir.
Aşağıdaki listeyi “kesin kabul” gibi düşünmeyin. Daha doğru okuma şu olur: “IB ile başvuru mümkün olabilir, şartlar programa göre değişir, en doğru bilgi kabul ofisinden alınır.”
Ss. Cyril and Methodius University in Skopje (UKIM)
Ülkenin en bilinen devlet üniversitelerinden biridir. Fakülteler arası süreç farklılığı sık görülür, bu yüzden bölüm bazında şartları kontrol etmek gerekir. Bazı durumlarda diploma tanıma (nostrifikasyon) adımı gündeme gelebilir.
University of St. Kliment Ohridski Bitola (UKLO)
Bitola merkezli bu üniversite de devlet seçenekleri arasında öne çıkar. IB ile başvuru değerlendirmesinde yine “programın istediği evraklar ve dil” konusu belirleyici olur.
Goce Delčev University (UGD), Štip
Uluslararası öğrenciler için nostrifikasyon sürecini açıkça anlatan kurumlar arasında yer alır. Bu, IB gibi yabancı lise diploması ile başvuracak adaylar için pratik bir referanstır: UGD Nostrification.
State University of Tetova (UNT)
Tetova merkezli devlet üniversitesinde süreçler çoğunlukla fakülte düzeyinde yürür. Başvuru dili ve evrak formatı, seçilen programa göre değişebilir.
International Balkan University (IBU), Skopje
İngilizce ağırlıklı programları ve uluslararası öğrenci süreçleriyle bilinir. Uluslararası başvuru adımlarını anlatan sayfa iyi bir başlangıç noktasıdır: IBU For International Students. Bazı programlarda İngilizce seviye tespiti ve hazırlık yılı seçeneği gündeme gelebilir.
South East European University (SEEU), Tetovo
Uluslararası başvuru akışını çevrim içi duyurularla yürüten üniversitelerden biridir. Başvuru sayfası, dönemsel çağrıları ve burs bağlantılarını takip etmek için işe yarar: SEEU Apply.
University American College Skopje (UACS), Skopje
Özel üniversite seçenekleri içinde yer alır. İngilizce programlarda dil belgesi, not dökümü ve mülakat gibi kriterler değişebilir.
FON University, Skopje
Bazı kaynaklarda farklı isim varyasyonlarıyla anılsa da resmi kurum adıyla web sitesinden ilerlemek daha sağlıklıdır. Programların dili ve kabul koşulları bölüme göre farklılaşabilir.
University of Information Science and Technology “St. Paul The Apostle” (UIST), Ohrid
Teknoloji ve bilgi bilimleri ekseninde bilinen bir kurumdur. IB ile başvuruda belge formatı, çeviri ve tanıma süreçleri yine gündeme gelebilir.
International Vision University, Gostivar
Özel üniversite seçenekleri arasında sayılır. İngilizce programlarda dil yeterliliği, başvuru takvimi ve istenen belgeler mutlaka program sayfasından kontrol edilmelidir.
Not: Rehber niteliği açısından, bazı adaylar Mother Teresa University (MSU), Skopje gibi diğer devlet kurumlarını da değerlendirir. MSU’nun yabancı diploma tanıma yaklaşımını anlatan sayfası, süreci anlamak için faydalıdır: MSU Diploma Nostrification.
Doğru üniversite seçimi, “en iyi” arayışından çok “bana uyan” arayışıdır. IB öğrencileri için bu karar, birkaç net kritere bağlanınca hızlanır:
Başvuruyu hızlandırmanın sırrı da aynı: Belge işini erken başlatın ve bilgi doğrulamayı tek kaynaktan değil, iki kanaldan yapın.
Pratik bir yol haritası:
IB tarafında da ikinci kontrolü yapın: IB University Recognition Database. Buradaki kayıtlar çoğunlukla kurum beyanına dayanır. Bir üniversitenin listede olmaması, “kesin kabul etmiyor” anlamına gelmeyebilir, bu yüzden resmi web sitesi ve e-posta teyidi hâlâ önemlidir.
Aşağıdaki metni kopyalayıp uyarlayabilirsiniz. Konu satırını İngilizce yazmanız çoğu zaman işinizi kolaylaştırır.
Konu (Subject): IB Diploma Application, Entry Requirements for (Program Name)
Merhaba,
Ben IB Diploma öğrencisiyim ve (Program Adı) lisans programına başvurmak istiyorum. IB ile başvuru şartlarını netleştirmek için birkaç sorum var:
Uygunsa, resmi “entry requirements” linkini de paylaşabilir misiniz?
Teşekkürler,
Ad Soyad
Telefon, e-posta
Uyruk, mezuniyet yılı
Aşağıdaki tablo, bu yazıda adı geçen kurumları hızlıca karşılaştırmanız için hazırlandı. “IB ile ilgili sayfa” sütununda doğrudan sayfa linki olan yerlerde link ekledim. Bulunmayanlarda, üniversitenin sitesinde “Admissions/International” menüsünden kontrol etmeniz gerekir.
| Üniversite adı | Şehir | Tür | Eğitim dili (genel) | Resmi web sitesi | Admissions/International veya IB ile ilgili sayfa |
|---|---|---|---|---|---|
| International Balkan University (IBU) | Skopje | Özel | İngilizce ağırlıklı | https://www.ibu.edu.mk | https://www.ibu.edu.mk/pages/admission/bachelor/details/for-international-students |
| Ss. Cyril and Methodius University in Skopje (UKIM) | Skopje | Devlet | Macedonian ağırlıklı | https://www.ukim.edu.mk | Site içinde “International/Admissions” bölümünden kontrol edin |
| University of St. Kliment Ohridski, Bitola (UKLO) | Bitola | Devlet | Macedonian ağırlıklı | https://www.uklo.edu.mk | Site içinde “Admissions/International” bölümünden kontrol edin |
| Goce Delčev University (UGD) | Štip | Devlet | Macedonian ağırlıklı | https://www.ugd.edu.mk | https://www.ugd.edu.mk/en/nostrification/ |
| South East European University (SEEU) | Tetovo | Özel | Çok dilli, İngilizce dahil | https://www.seeu.edu.mk | https://www.seeu.edu.mk/en/future-students/application |
| State University of Tetova (UNT) | Tetovo | Devlet | Macedonian/Albanian ağırlıklı | https://www.unt.edu.mk | Site içinde “International/Admissions” bölümünden kontrol edin |
| University American College Skopje (UACS) | Skopje | Özel | İngilizce ağırlıklı | https://www.uacs.edu.mk | Site içinde “Admissions” bölümünden kontrol edin |
| FON University | Skopje | Özel | Program bazlı | https://www.fon.edu.mk | Site içinde “Admissions/International” bölümünden kontrol edin |
| University of Information Science and Technology “St. Paul The Apostle” (UIST) | Ohrid | Devlet | Program bazlı | https://www.uist.edu.mk | Site içinde “Admissions/International” bölümünden kontrol edin |
| International Vision University | Gostivar | Özel | Program bazlı | https://vision.edu.mk | Site içinde “Admissions/International” bölümünden kontrol edin |
| Mother Teresa University (MSU) | Skopje | Devlet | Program bazlı | https://msu.edu.mk | https://msu.edu.mk/studenti/stranski-studenti/nostrifikacija/?lang=en |
| University of Tourism and Management | (Doğrulanmalı) | (Doğrulanmalı) | (Doğrulanmalı) | Resmi site linki üniversitenin kendi sayfasından doğrulanmalı | Resmi sayfa doğrulandıktan sonra “Admissions/International” kontrol edilmeli |
IB Diploması ile Kuzey Makedonya’da pek çok üniversiteye başvuru mümkün, ama şartlar çoğu zaman bölüm bazlı değişiyor. En iyi sonraki adım net: Tablodan 3 üniversite seçin, resmi kabul sayfasını kontrol edin, sonra 2-3 kabul ofisine aynı gün e-posta atın. Belgeleri de erkenden toparlayın, özellikle çeviri, apostil ve nostrifikasyon gibi süreçler zaman alabiliyor.
Son kararı vermeden önce her zaman resmi kaynaklara dönün, çünkü en güncel bilgi üniversitenin kendi duyurusunda ve IB tanıma veritabanında yer alır.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and