IB ESS HL Environmental Ethics: Anthropocentrism, Biocentrism, Ecocentrism
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Lihtenştayn küçük bir ülke, bu yüzden üniversite seçeneği de doğal olarak az. Tam da bu nedenle “Lihtenştayn’da IB kabul eden üniversiteler” diye aradığında, gerçekten doğru okulları görmek çok önemli. Yanlış bir liste, aylarca emek verdiğin başvuruyu boşa çıkarabilir.
IB Diploması (International Baccalaureate), dünyanın birçok ülkesinde lise bitirme yeterliliği olarak tanınan, ders seçimi ve değerlendirme sistemi standart olan bir program. Kısaca, yurt dışı üniversite başvurularında “anlaşılan” bir diploma.
Bu yazıda 2025 itibarıyla Lihtenştayn’daki IB ile başvuru yapabileceğin kurumları, genel kabul beklentilerini, pratik başvuru adımlarını ve en sonda linkli bir özet tabloyu bulacaksın.
Net konuşalım: Lihtenştayn’da seçenekler sınırlı. Ülkede “ana” üniversite olarak öne çıkan kurum University of Liechtenstein. Bunun yanında, daha niş alanda uzmanlaşmış özel kurumlar da var.
Aşağıdaki kurumlar için ortak bir gerçek var: IB ile kabul koşulları programdan programa değişebilir. Bu yüzden “IB kabul ediliyor” cümlesini bir başlangıç gibi düşün, son sözü her zaman bölümün resmi kabul sayfası söyler. Üniversitelerin kendi kabul akışını görmek için University of Liechtenstein’ın Application and Admission sayfası iyi bir örnek.
Üniversite sayısının ne kadar sınırlı olduğunu görmek istersen, bazı listeler de fikir verir. Örneğin List of Universities in Liechtenstein gibi sayfalar, ülkenin ölçeğini anlamana yardımcı olur (yine de kararını her zaman resmi kaynakla ver).
IB öğrencileri açısından en kritik nokta şu: University of Liechtenstein, uluslararası başvuruyu sistemli şekilde yürütüyor ve başvuruyu çevrim içi yönlendiriyor. Kabulde hangi belgelerin istendiğini, son tarihleri ve başvuru adımlarını resmi olarak takip etmek için Admission sayfasını kontrol et.
IB ile başvuruda genelde beklenenler:
Kesin IB puanı vermek doğru olmaz, çünkü puan beklentisi bölüme ve başvuranların seviyesine göre değişebilir. Lisans düzeyi için çerçeveyi anlamak adına üniversitenin Admission Guidelines Bachelor sayfasını mutlaka oku.
Private University in the Principality of Liechtenstein (UFL) daha küçük ölçekli ve daha uzman bir yapı. Resmi tanıtımına göre fakülte odağı tıp bilimleri ve hukuk tarafında. Kurumu tanımak için Private University in the Principality of Liechtenstein | UFL sayfasına bakabilirsin. UFL’de bazı programlar doktora düzeyinde ve yarı zamanlı ilerleyebiliyor, bu da IB öğrencileri için doğrudan “klasik lisans başvurusu” seçeneğini sınırlayabilir. Yine de hedefin ileride hukuk ya da sağlık bilimleri ekseninde akademik yol ise, UFL’yi radarına almak mantıklı olabilir.
International Academy of Philosophy Liechtenstein (IAP) ise adından da anlaşılacağı gibi felsefe eksenli bir akademi olarak bilinir ve daha niş bir hedefe hitap eder. Bu yazı için yapılan aramada IAP’nin resmi kabul sayfasına giden doğrulanabilir bir bağlantı bulunamadı. Bu yüzden IAP’ye başvurmayı düşünüyorsan, IB ile kabul koşullarını ve eğitim dilini okuldan yazılı şekilde istemek en güvenlisi.
Kısa öneri: Bu iki kurumda da, “IB kabul ediliyor mu?” sorusunu tek cümleyle geçme. Bölüm adıyla birlikte “IB Diploma ile başvuru yapabilir miyim, hangi belgeler gerekir?” diye resmi e-posta at, yanıtı sakla.
Aşağıdakiler genel çerçevedir. Her maddede aklında tek cümle olsun: Şartlar bölüm sayfasında netleşir.
Bazı programlarda rekabetçi başvurularda 30-35 bandı gibi puanların konuşulduğunu görebilirsin, ama bu bir kural değil. Seçici bölümlerde daha yüksek beklenti de olabilir, bazı bölümlerde daha esnek bir değerlendirme de yapılabilir.
Ders seçimi tarafında HL uyumu çok önemlidir:
TOK ve EE’den gelen bonus puanlar toplam puanı değiştirir. Bazı okullar toplam puana daha çok bakar, bazıları HL ders notlarını daha fazla önemser. Bu yorum farkı yüzünden hedeflediğin programın kabul metnini satır satır okumak gerekir.
İngilizce programlar için çoğu okul IELTS/TOEFL benzeri sınavlarla dil seviyeni görmek ister. Almanca programlar için de Almanca yeterlilik istenebilir (bazı kurumlar B2 ve üstünü hedefler). University of Liechtenstein tarafında dil ve kabul adımlarını resmi akışta görmek için yukarıdaki kabul sayfaları en sağlam kaynaktır.
Sık istenen evraklar:
Lisans ve yüksek lisans farkı (kısa özet):
Son tarihler ve süreçler yıl içinde değişebilir. Bu yüzden başvuru takvimini her zaman kurumun resmi sayfasından kontrol et. University of Liechtenstein başvurularında adım adım yönlendirme sunduğunu Application and Admission sayfasında açıkça anlatıyor.
Bir de gerçek hayat kısmı var: Lihtenştayn ve çevresi pahalı olabilir. Konaklama ve yaşam giderleri için başvuru yapmadan önce basit bir bütçe planı çıkar. Kabul geldikten sonra ev aramaya başlamak bazen geç kalmak demektir.
IB tek başına yeter mi?
Hayır. IB güçlü bir temel, ama dil belgesi ve bölümün ek koşulları belirleyici olabilir.
Şartlı kabul olur mu?
Bazı okullar mezuniyet belgesi veya dil belgesi eksikken şartlı süreç uygulayabilir. Bunu sadece ilgili bölüm netleştirir.
Dil belgesini sonra gönderebilir miyim?
Bazen mümkün, bazen değil. Son tarihleri kaçırmamak için bunu erken sor.
Kabul şansını artıran net hamleler:
IB puanlarının başka ülkelerde nasıl beklendiğini görmek, seviye kıyasına yardımcı olabilir. Örneğin St Andrews’un ülke bazlı giriş beklentilerini verdiği Liechtenstein entry requirements sayfası, “rekabetçi aralıklar” konusunda fikir verir (bu link UK içindir, Lihtenştayn için kural değildir).
Lihtenştayn’da üniversite seçeneği az, bu da araştırmayı kolaylaştırıyor. IB diploması çoğu yerde tanınır, ama asıl belirleyici olan hedef bölümün yazdığı koşullardır. Aşağıdaki tabloyu başlangıç listesi gibi kullan, ardından her okulun resmi sayfasında IB ve dil şartlarını kontrol et, gerekirse bölüme yazılı olarak sor.
| Okul adı | Şehir | Kısa not | Resmi web linki |
|---|---|---|---|
| University of Liechtenstein | Vaduz | Ülkenin ana üniversitesi, lisans ve lisansüstü seçenekler; kabul şartları programa göre değişir. | https://www.uni.li |
| Private University in the Principality of Liechtenstein (UFL) | Triesen | Daha niş yapı; tıp bilimleri ve hukuk odağı; IB ile başvuru koşullarını program bazında doğrulamak gerekir. | https://www.ufl.li/en/university |
| International Academy of Philosophy Liechtenstein (IAP) | (Doğrulama gerekli) | Felsefe odaklı akademi olarak bilinir; resmi kabul ve IB bilgisi için kurumun resmi sayfası doğrulanmalı. | Bulunamadı (resmi linki kurumdan isteyin) |
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and