IB Diploma Programı’nı bitirdin (ya da son senendesin) ve Avrupa’da daha erişilebilir, güvenli, öğrenci dostu bir rota mı arıyorsun? Letonya’da IB ile lisans başvurusu fikri bu yüzden giderek daha çok ilgi görüyor. Yine de kritik bir sorun var: “IB kabul ediyoruz” cümlesi her üniversitenin sitesinde açıkça yazmıyor, bazen de programdan programa değişiyor.
Bu yazıda aradığın netliği hedefliyoruz: Letonya’da IB ile lisans başvurusu yaparken hangi üniversitelerde kabulün resmi sayfada doğrulanabildiğini, nasıl doğrulama yapacağını ve genelde hangi belgelerin istendiğini adım adım toparlayacağım.
Kısa bir hatırlatma da ekleyelim: Letonya (Latvia, başkenti Riga) ile Litvanya (Lithuania, başkenti Vilnius) sık karışır. Başvuru yaparken ülke adını, vize sürecini ve üniversite domainini iki kere kontrol etmek hayat kurtarır.
Letonya’daki üniversiteler IB’yi çoğunlukla “lise bitirme yeterliliği” olarak değerlendirir. Yani mantık şu: IB, yerel lise diplomasına denk bir ortaöğretim bitirme belgesi olarak kabul edilir ve lisans başvurusunda kullanılabilir.
Burada iki nokta çok önemlidir:
1) Genelde beklenen şey “Full IB Diploma” olur.
Sadece tek tek alınmış ders sertifikaları (IB Certificates) bazı ülkelerde sınırlı işe yarar. Letonya’da da güvenli varsayım şudur: Lisans için “tam diploma” beklentisi daha yaygındır. Bu ayrımı üniversitenin resmi kabul sayfasında aramalısın.
2) Program bazlı ders şartları çıkabilir.
Örnek vermek gerekirse, sayısal ağırlıklı bölümler Matematik veya fen derslerinde belirli seviyeleri (HL gibi) isteyebilir. Tıp, mühendislik, bilgisayar gibi bölümlerde bu daha sık görülür. Sosyal bilimlerde ise genelde daha esnektir ama “her program aynı” değildir.
3) Dil şartı ayrı bir konu olarak gelir.
Letonya’da İngilizce lisans programları var, ama çoğu üniversite İngilizce yeterliliğini IELTS veya TOEFL gibi belgelerle ister. “IB yaptım, İngilizcem var sayılır” her zaman otomatik muafiyet sağlamaz. Muafiyet olup olmadığını program sayfasından doğrulamalısın.
Değerlendirme tarafında ise çoğu kurum, IB puanını ve ders kombinasyonunu kendi kriterine göre yorumlar. Bazıları minimum toplam puan söyler, bazıları ders bazında bakar. Bu yüzden “IB kabul ediyor” ifadesi tek başına yetmez, program şartlarını da okumak gerekir.
Başvuru dosyası, bir nevi kimlik kartın gibidir. Üniversite senin neyi, hangi seviyede ve hangi tarihte tamamladığını görmek ister. IB ile başvurularda en sık karşılaşacağın belgeler şunlardır:
Kritik detay şu: Belgeler üniversiteye göre değil, çoğu zaman programa göre değişir. En temiz yöntem, seçtiğin programın “admission requirements” sayfasında istenen evrak listesini kontrol etmek ve gerekirse yazılı teyit almaktır.
IB ile başvuru yapanların hataları genelde “büyük” değil, küçük ama etkisi yüksek detaylardan çıkar. En yaygın olanlar:
Pratik öneri: Kafanda tutmaya çalışma; tek sayfalık bir kontrol listesi yap ve her maddeyi “tamamlandı” diye işaretle. Başvurunun stresi ciddi şekilde azalır.
Bu bölümde kriteri net koyalım: Bir üniversiteyi “IB kabul ediyor” diye yazmak için, resmi sayfasında IB Diploma ifadesinin açıkça yer alması gerekir. 2025 itibarıyla webde açık biçimde doğrulanabilen IB kabulü, Letonya’da sınırlı sayıda kurumda görünür durumda.
Bu “diğerleri kesin kabul etmiyor” demek değildir. Sadece resmi sayfalarda IB cümlesi net değilse, doğrulama sorumluluğu başvuru sahibine kalır. Bir sonraki bölümde bunu nasıl yapacağını basit bir yöntemle anlatacağım.
2025 başvuruları için resmi kaynaklarda en net görünen kurum University of Latvia. Lisans (bachelor) başvurularında tam IB Diploma ile başvuru kabul ettiğini açıkça belirtir ve ülkeye özgü kabul koşullarında uluslararası yeterlilikleri nasıl değerlendirdiğini gösterir.
Başvuruya başlamak için kullandıkları başvuru portalı da açık: University of Latvia başvuru sistemi. Ülke ve yeterlilik bazlı şartları kontrol etmek için ise şu sayfa işini kolaylaştırır: country specific requirements.
Şunu aklında tut: Bazı programlar belirli IB derslerini isteyebilir. Örneğin fen, sağlık veya sayısal bölümlerde matematik ve fen altyapısı daha yakından incelenebilir. Dil yeterliliği de programın diline göre ayrıca istenir.
Son tarihler konusunda da net ol: Başvuru takvimi yıl bazında değişebilir. 2025 için (özellikle vize gerektiren ülkelerde) erken kapanan dönemler görülebiliyor. Bu yüzden yalnız “başvurular açık” demek yetmez, resmi takvimi kontrol et ve evraklarını geriye dönük planla.
2025 için webde kolayca görülen resmi ifadeler, University of Latvia dışındaki kurumlarda her zaman açık değil. Örneğin Riga Stradiņš University’nin lisans kabul akışını ve programlarını anlattığı sayfada süreç açıklanır, ama IB ifadesi her yerde net şekilde yazmayabilir: RSU undergraduate programmes.
Bu noktada yapılacak şey “varsayım” değil, kısa bir doğrulama sürecidir:
Site içinde arama yöntemi:
Üniversitenin sitesinde veya program sayfasında şu anahtar kelimeleri ara: “International Baccalaureate”, “IB Diploma”, “international qualifications”, “secondary education requirements”.
E-posta ile yazılı teyit al:
Kabul ofisine kısa ve net 4 soru sor. Cevabı ekran görüntüsü gibi sakla, ileride işine yarar.
Sorabileceğin 4 soru:
Bu süreçte hedef şu: “Evet kabul ediyoruz” cümlesini yazılı görmek. Telefon görüşmesi faydalı olabilir, ama e-posta kaydı daha güvenlidir.
Kısa bir not: Letonya’da IB yapan lise öğrencileri de var. Riga’da IB eğitimi sunan okullara örnek görmek istersen, King’s College Latvia IB programı sayfası IB’nin ülkede nasıl konumlandığına dair iyi bir bağlam sağlar. Bu link üniversite kabulü yerine, IB’nin Letonya’daki varlığını anlamak için yardımcıdır.
IB ile Letonya’ya başvuruyu bir yolculuk gibi düşün: rota belli, ama bavul hazırlığını doğru yapmazsan yolda sıkışırsın. En pratik akış şu şekilde ilerler:
Program seçimi:
Önce program diline (İngilizce mi, Letonca mı) ve ders şartlarına bak. Sonra şehir, kampüs, staj imkanları gibi kriterleri değerlendir.
Başvuru ve belge yükleme:
Birçok üniversite çevrim içi başvuru sistemi kullanır. Belgeleri tek tek yükler, bazen de posta ile fiziksel kopya isterler. Predicted grades ile başvurduysan final sonuçları daha sonra tamamlaman gerekebilir.
Kabul sonrası süreç:
Kabul aldıktan sonra depozito, konaklama başvurusu, sağlık sigortası ve vize ya da oturum izni adımları gelir. Vize gereken ülkeler için zaman planı daha sıkıdır, bu yüzden erken başvurmak çoğu zaman daha rahat olur.
Daha az stres için, kısa bir plan yeter:
Zaman planı için basit bir çerçeve:
Letonya bütçesini hesaplarken tek bir rakama takılma; kalem kalem git. En sık çıkan masraflar:
Burs için en doğru kaynak, üniversitenin kendi burs sayfasıdır. “IB’liyim, kesin burs alırım” gibi bir beklenti kurma, ama “hiç şansım yok” da deme. Bazı burslar başarıya, bazıları ülkeye, bazıları bölüme göre verilir. Başvurudan önce burs şartlarını okuyup belgeleri ona göre hazırlamak fark yaratır.
Letonya’da IB kabul eden üniversiteler konusunda 2025 itibarıyla resmi sayfada açık biçimde doğrulanabilen en net seçenek University of Latvia. Diğer üniversitelerde ise IB kabulü bazen sayfalarda açık yazmayabiliyor, bu da “kabul etmiyorlar” anlamına gelmez. En doğru yaklaşım, program sayfasında anahtar kelimeyle aramak ve kabul ofisinden yazılı teyit almaktır.
Aşağıdaki tabloda IB kabul durumu resmi sayfada açık olan kurumları ve resmi sayfada açık ifade bulunmayan ama başvuru bilgileri erişilebilir olan kurumları görebilirsin.
| Üniversite | Şehir | IB kabul durumu (resmi sayfada açıkça var) | Resmi web linki |
|---|---|---|---|
| University of Latvia (Latvijas Universitāte) | Riga | Doğrulandı (Full IB Diploma) | https://www.lu.lv/en/admission/for-international-students/degree/country-specific-requirements/ |
| Üniversite | Şehir | IB kabul durumu (resmi sayfada açıkça var) | Resmi web linki |
|---|---|---|---|
| Riga Stradiņš University (RSU) | Riga | Doğrulanmadı (resmi sayfada açık bilgi yok) | https://www.rsu.lv/en/study-here/admissions/undergraduate-programmes |
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and