IB Diploması ile İsviçre’de üniversite hedefliyorsan, doğru yoldasın. İsviçre’de IB, özellikle devlet üniversitelerinde ve federal teknoloji enstitülerinde yaygın biçimde tanınıyor. Ama “IB kabul ediyor” cümlesi her okulda aynı şeyi ifade etmiyor.
İsviçre’de üniversite sistemi tek tip değil: federal kurumlar (ETH Zürich, EPFL), kantonal araştırma üniversiteleri (örneğin Basel, Bern), uygulamalı bilimler üniversiteleri (UAS/Fachhochschule), öğretmenlik yüksekokulları ve özel okullar var. Her grubun kabul yaklaşımı farklı.
Bu yazıda, IB ile başvurunun mantığını sade bir dille anlatacağım, hangi şartların okuldan okula değiştiğini netleştireceğim. En sonda da IB kabul eden üniversiteler için linkli bir tablo bulacaksın.
İsviçre, çok dilli bir ülke. Program dili çoğu zaman bölgeye göre şekillenir: Almanca konuşulan kantonlarda Almanca, Fransızca bölgede Fransızca, Ticino’da İtalyanca. İngilizce lisans programları da var, ama sayısı her şehirde aynı değil.
Kabul değerlendirmesi de sadece “toplam IB puanı” değildir. Okullar şunlara birlikte bakabilir:
Resmi çerçeveyi görmek için en güvenilir başlangıç noktası, Swissuniversities’in IB tanıma sayfası: International Baccalaureate (IB) tanınma koşulları. Ülke ve diploma türüne göre 2025/26 yaklaşımını da şu sayfa özetliyor: Admission requirements by country (2025/26).
Hayır. “IB kabul eder” genelde şu anlama gelir: IB Diploması, doğru koşullarla başvuruya uygun bir lise bitirme belgesi sayılır. Sonrası okulun ve bölümün şartlarına bağlı.
En sık karışan noktalar:
Minimum puan: Bazı kurumlar net eşik yazar (örneğin 32 veya 38 gibi).
Zorunlu HL dersleri: Mühendislikte Matematik HL, bazı alanlarda Fen HL gibi.
Bölüm bazlı ek koşullar: Aynı okul içinde tıp ile iktisat aynı kuralla ilerlemeyebilir.
Ek değerlendirme ihtimali: Yerleştirme sınavı, mülakat, portföy, hazırlık gibi yollar çıkabilir.
Özellikle tıp, diş hekimliği, psikoloji ve hukuk gibi alanlarda rekabet daha yüksektir. Bu yüzden “kabul ediyor” ifadesini, “şartları sağlarsan dosyan değerlendirilir” gibi düşünmek daha doğru olur.
İsviçre’de aynı isim “üniversite” olsa da eğitim stili değişebilir:
ETH/EPFL (federal teknoloji): Teori ağırdır, matematik ve fen temeli güçlü olmalı. IB ders seçimi burada daha belirleyici olur.
Kantonal araştırma üniversiteleri (Universität): Geniş bölüm yelpazesi vardır, ama program dili çoğu zaman yerel dildir.
UAS/Fachhochschule: Uygulama ve proje odaklıdır, staj, iş deneyimi veya alan uyumu isteyebilir.
Öğretmenlik yüksekokulları: Yerel dil ve pedagojik koşullar daha katıdır.
Özel üniversiteler: Süreç daha “dosya odaklı” ilerleyebilir (motivasyon, mülakat, not dökümü).
Mini kontrol listesi:
Sen kimsin? Teorik mi seversin, uygulamalı mı?
Dil rahatın ne? Almanca/Fransızca/İtalyanca mı, İngilizce mi?
IB derslerin uyuyor mu? HL seçimin hedef bölümü destekliyor mu?
İsviçre’de en iyi yaklaşım şu: “Her okul aynı değil.” Aynı şehirde iki okul, aynı bölüm için bile farklı belge isteyebilir.
Başvuru öncesi genelde hazırlaman gerekenler:
Zamanlama önemli. İsviçre’de başvurular erken kapanabilir, belge çevirisi ve onay işleri de zaman alır.
HL dersleri, bölümün “temel yeterlilik” kontrolü gibidir. Örnek olarak:
IB çekirdeği de (CAS, EE, TOK) tamamlanmış olmalı. Detaylar her üniversitenin kendi kabul sayfasında açıkça yazar. Örneğin ETH Zürich için 2025/26 koşulları kurumun resmi belgesinde net biçimde listelenir: ETH Zürich Admission requirements 2025/26 (PDF).
Bazen evet. Dil seviyeleri basitçe şöyle okunur:
Program dili İngilizceyse İngilizce belgesi yeterli olabilir. Ama staj, klinik uygulama, saha çalışması gibi nedenlerle yerel dil istenebilir. Bu yüzden her bölümün “Language requirements” bölümünü tek tek kontrol etmelisin.
Bu bölümde okulları mantıklı gruplara ayırdım. Her okulda ortak mesaj şu: IB kabul edilir, ama şartlar bölüm bazında değişebilir.
Ayrıca bazı okullarda güncel kural değişiklikleri görülebilir. Örneğin EPFL, 2025’ten itibaren lisans birinci sınıfa öğrenci sayısı sınırlaması duyurdu ve detayları resmi sayfasında açıkladı: EPFL Bachelor/CMS admission criteria & application.
Aşağıdaki tabloda ise bu yazıda adı geçen kurumların tamamını tek yerde topladım.
İsviçre’ye başvuruyu bir “seyahat planı” gibi düşün. Rota net olursa stres azalır.
Yanlış program dili seçmek: Bölüm dilini baştan netleştir, sonra okul ara.
HL ders uyumsuzluğu: Hedef bölümü seçmeden HL belirleme.
Dil belgesini geç almak: Sınav tarihleri doluyor, erken rezervasyon yap.
Forum bilgisine güvenmek: Son sözü her zaman resmi kabul sayfası söyler.
Başvuruyu son güne bırakmak: Çeviri ve belge onayı gecikebilir, pay bırak.
IB, İsviçre’de güçlü bir diploma, ama kurallar okul ve bölüm bazında değişiyor. Şimdi iki net adımın var: önce hedef bölümü seç, sonra aşağıdaki tablodan okulların resmi kabul sayfasını açıp şartları tek tek doğrula.
Tabloyu kaydetmeni öneririm, başvuru döneminde elinin altında olur. Aralık 2025 itibarıyla kurallar bu yönde; yine de unutma, kabul koşulları güncellenebilir.
| Üniversite | Şehir | Tür | IB ile genel kabul notu | Resmi sayfa |
|---|---|---|---|---|
| ETH Zürich (Swiss Federal Institute of Technology) | Zürich | Federal | IB kabul eder, puan ve HL ders şartı nettir | https://ethz.ch/en/studies/bachelor/application/non-swiss-matriculation-certificate/international-baccalaureate-ib.html |
| EPFL (École Polytechnique Fédérale de Lausanne) | Lausanne | Federal | IB kabul eder, program bazlı koşullar vardır | https://www.epfl.ch/education/admission/admission-2/bachelor/admission-non-swiss-high-school-diploma/ |
| University of Basel | Basel | Kantonal | IB kabul eder, ders grupları ve minimum puan koşulu olabilir | https://www.unibas.ch/en/Studies/Before-My-Studies/Application-Admission/Admission/Admission-to-the-bachelor-s-degree-program/Admission-to-bachelor-s-studies-with-foreign-educational-qualifications/Admission-with-the-International-Baccalaureate-Diploma-IB.html |
| University of Bern | Bern | Kantonal | IB dahil uluslararası diplomalarla başvuru kuralları ülkeye göre değişir | https://www.unibe.ch/studies/programs/bachelor/application/international/index_eng.html |
| University of Zurich | Zürich | Kantonal | IB kabul eder, detaylar başvuru koşullarında yer alır | https://www.uzh.ch/en/studies/application/bachelor.html |
| University of Geneva | Genève | Kantonal | IB kabul eder, minimum puan ve ders şartı yazılıdır | https://www.unige.ch/immatriculations/en/conditions-admission/baccalaureat-international-ib/ |
| University of Lausanne | Lausanne | Kantonal | IB kabul eder, yabancı diploma ile bachelor kabul koşulları program bazlıdır | https://www.unil.ch/immat/en/home/menuinst/etudiants-titres-etrangers/admission-au-bachelor.html |
| University of St. Gallen (HSG) | St. Gallen | Kantonal | IB kabul eder, süreç ve ek koşullar başvuru sayfasında açıklanır | https://www.unisg.ch/en/studying/admission/admission-bachelor/ |
| University of Lucerne | Luzern | Kantonal | IB dahil yabancı diplomalar için 2025/26 yönergeleri resmi dokümanda yer alır | https://www.unilu.ch/fileadmin/user_upload/Admission_Guidelines_for_the_Academic_Year_2025_2026.pdf |
| Franklin University Switzerland | Lugano (Sorengo) | Özel | IB ile başvuru kabul eder, dosya odaklı değerlendirme yapabilir | https://www.fus.edu/admissions/undergraduate |
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and