IB ESS HL Environmental Ethics: Anthropocentrism, Biocentrism, Ecocentrism
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
IB (International Baccalaureate) Diploması ile Fransa’da üniversiteye başvurmak istiyorsun, ama aklında aynı soru var: “Hangi üniversiteler IB’yi kabul ediyor?” Buradaki kritik nokta şu; Fransa’da “IB kabul eden üniversitelerin resmi, tek ve eksiksiz bir listesi” kamuya açık şekilde, tek bir PDF ya da tek bir sayfa olarak sunulmuyor. Çünkü IB politikası çoğu kurumda programdan programa değişiyor ve okullar bunu kendi kabul sayfalarında ayrı ayrı yayımlıyor.
Yine de rahatlatan gerçek şu: IB, Fransa’da yaygın biçimde tanınan bir diploma. Devlet üniversitelerinden seçici Grande École’lere, İngilizce lisans programlarından özel üniversitelere kadar birçok kurumda IB ile başvuru yapmak mümkün.
Bu yazıda şunları bulacaksın: IB’nin Fransa’da pratikte ne işe yaradığı, “IB kabul”ün tam olarak ne anlama geldiği, hangi okul türlerinin IB ile daha çok başvuru aldığı, adım adım başvuru süreci, belge kontrol listesi ve yazının sonunda linkli bir okul tablosu ile hızlı tarama yöntemi.
IB, Fransa’da genelde “tanınan” bir lise diploması olarak kabul edilir, ama kabul koşulu okuldan okula ve programdan programa değişir. Bazı programlarda IB diploması, lise bitirme şartını doğrudan karşılar. Bazılarında ise sadece dosyanın akademik tarafını güçlendirir; okul yine de sınav, mülakat, portfolyo ya da ek değerlendirme isteyebilir.
Fransa’daki kabul sistemi kabaca birkaç kanala ayrılır:
Resmi doğrulama için en pratik kaynaklardan biri, IB’nin ülke ve üniversite tanıma veritabanıdır. Fransa sayfasından kurum araması yapılabilir: IB tanıma veritabanı (Fransa). Genel arama ekranına gitmek istersen: IB’nin üniversite tanıma arama sayfası.
“IB kabul” tek bir anlama gelmiyor. Uygulamada genelde üç senaryo var:
1) Doğrudan uygunluk (eligibility)
IB diploman, başvuru yapabilmek için “lise diploması” şartını karşılar. Bu, otomatik kabul demek değildir; sadece başvuru kapısını açar.
2) Dosya değerlendirmesi (holistic review)
Okul; not dökümü, predicted grades, ders seçimi, motivasyon mektubu ve referanslarla karar verir. IB burada güçlü bir akademik çerçeve sunduğu için avantaj sağlar.
3) Sınav ve mülakatla seçme
Özellikle seçici okullar, IB’yi kabul etse bile mülakat ve ek sınav ister. IB notun bu aşamada “tabanı geçmek” ve dosyayı güçlendirmek için iş görür.
Not eşiği konusuna gelince; bazı okullar net bir minimum puan yazar, bazıları yazmaz. Yazmayanlarda da fiiliyatta seçicilik olabilir. Mühendislik ve ekonomi gibi alanlarda sık görülen beklentiler:
IB ile Fransız eğitim sistemini karıştıran çok oluyor. IB, uluslararası bir diploma; OIB ise Fransız bakaloryasının uluslararası seçeneği. Bu farkı basitçe görmek için bir okulun açıklamasına göz atmak faydalı olabilir: IB nedir, OIB’den farkı nasıl anlatılıyor?
IB öğrencilerinin Fransa’da en sık yöneldiği yerler genelde şuralar:
Grande École ve seçici okullar
Uluslararası dosya ile alım daha yaygın, ama seçicilik yüksek.
İşletme okulları ve İngilizce işletme lisansları
Mülakat ve motivasyon mektubu etkisi büyük.
Mühendislik ve teknoloji
Ders seçimi ve HL düzeyi belirleyici olabiliyor.
Sosyal bilimler ve siyaset
Yazılı dosya kalitesi, essay tecrübesi ve dil seviyesi öne çıkıyor.
Başvuru sürecini bir “rota” gibi düşün. Haritayı doğru seçersen, yol daha az yorucu olur.
Tarihler her yıl değişir. Aralık 2025 itibarıyla bile 2026 girişleri için son tarihler kurumdan kuruma farklıdır. Bu yüzden güncel takvimi mutlaka okulun kendi sitesinden kontrol et.
Fransa’daki eğitim sistemi ve okul türleri hakkında genel bir çerçeve okumak istersen, resmi bir özet sayfa yardımcı olur: Fransa’da eğitim ve okullar hakkında genel bilgi.
Birçok Fransız kurumunda en net bilgi, okulun “Admissions” ve “International” sayfalarında olur. Arama yaparken şu anahtar kelimeler işini hızlandırır: IB requirements, International Baccalaureate, entry requirements, application deadline, international admissions.
Genel kural gibi düşünebilirsin:
Belgeleri son hafta toparlamak, iyi bir dosyayı sıradanlaştırır. IB ile başvuruda en sık istenenler şunlar:
IB sonuçlarının paylaşımı için bazı kurumlar IB’nin resmi sonuç gönderim sürecini ister ve okul kodu talep edebilir. Bu detayı her okul kendi sayfasında yazar.
Bu bölümün amacı “tek tek sayfa gezmeden” zihninde bir sistem kurmak. Çünkü Fransa’da IB ile başvurunun en zor tarafı, seçeneklerin çok olmasıdır.
Aşağıdaki kategoriler, IB öğrencilerinin en sık başvurduğu çerçeveyi verir. Yazının sonunda ise hızlı tarama için linkli tabloyu bulacaksın.
İşletme okullarında IB, güçlü bir akademik dil sağlar. TOK, Extended Essay ve düzenli iç değerlendirmeler; dosyada disiplinli bir çalışma alışkanlığı olarak okunur.
Bu grupta adı en çok geçen okullar arasında HEC Paris, ESSEC, ESCP gibi kurumlar sayılır. Burada beklenti yönetimi önemli: çok seçici oldukları için yüksek IB puanı tek başına yetmeyebilir. Okul; motivasyon, mülakat performansı, aktiviteler ve tutarlı bir hikaye arar.
Not: Bazı özel üniversiteler IB öğrencilerine burs da sunar. Örnek olarak, The American University of Paris’in IB odaklı burs sayfası bir fikir verir: AUP IB Diploma Scholarships.
Sayısal programlar için IB, doğru ders kombinasyonu ile güçlüdür; yanlış kombinasyonla kapıyı kapatabilir. Bir mühendislik okuluna edebiyat ağırlıklı HL setiyle başvurmak, maratona terlikle çıkmak gibi olur.
Özellikle seçici okullarda (örneğin École Polytechnique gibi) ileri matematik ve en az bir ileri fen dersi beklentisi sık görülür. Bazı programlar İngilizce yeterlilik skoru da ister. Bu yüzden hedefin mühendislikse, program sayfasında “Mathematics HL” gibi açık şartları aramak gerekir.
Bu alanda IB’nin en güçlü tarafı “yazma ve düşünme kası”dır. TOK ve Extended Essay, iyi bir başvuru dosyasında doğrudan hissedilir. Sciences Po gibi okullarda yazılı dosya kalitesi ve mülakat, kararın merkezinde olabilir.
Bu programlarda dil konusu da nettir: Fransızca programlarda Fransızca, İngilizce programlarda İngilizce kanıtı istenir. IB’nin dil dersleri yardımcı olur, ama çoğu zaman tek başına yeterli sayılmaz.
En net gerçek şu: Fransa için “her okul ve her programı kapsayan, tek tıkla tam liste” yok. Bu yüzden aşağıdaki tablo, kamuya açık kaynaklarda IB ile başvuru uygunluğu görünen örnekleri ve doğrulama linklerini bir araya getirir. Daha geniş tarama için, IB’nin resmi veritabanında Fransa filtresiyle okul araması yapabilirsin: IB tanıma veritabanı (Fransa).
Doğrulama için pratik adımlar:
Hızlı karar vermek için üç filtre iyi çalışır:
Şehir (yaşam maliyeti ve staj imkanları), program dili (Fransızca veya İngilizce), seçicilik (mülakat, sınav, portfolyo).
Tabloda özellikle şunlara dikkat et: kabul türü (dosya, sınav, mülakat), HL ders beklentisi, dil belgesi ve son tarihler.
| Okul / Kurum | Şehir | Okul türü | IB ile başvuru notu | Resmi doğrulama sayfası |
|---|---|---|---|---|
| Sciences Po | Paris | Sosyal bilimler, siyaset | Uluslararası başvuru hattında IB ile başvuru yapılabilir, değerlendirme dosya ve mülakat odaklı olabilir. | https://www.ibo.org/university-admission/find-countries-and-universities-that-recognize-the-ib/ |
| École Polytechnique | Palaiseau (Paris bölgesi) | Mühendislik, teknoloji | Sayısal ders altyapısı ve güçlü not profili beklenebilir, ek şartlar program sayfasında yazar. | https://recognition.ibo.org/en-US/?flag=country&countryID=ec436145-efa1-ed11-aad1-000d3a85c377&country=France |
| École Normale Supérieure (ENS, PSL) | Paris | Seçici yükseköğretim (Grande École) | Uluslararası adaylar için ayrı seçim süreçleri olabilir, dosya ve değerlendirme aşamaları görülebilir. | https://www.ibo.org/university-admission/find-countries-and-universities-that-recognize-the-ib/ |
| Sorbonne Université | Paris | Devlet üniversitesi | Uluslararası lise diplomaları ile başvuru akışı program bazlı ilerler, belge ve takvim okul sitesinde netleşir. | https://recognition.ibo.org/en-US/?flag=country&countryID=ec436145-efa1-ed11-aad1-000d3a85c377&country=France |
| Université Paris Cité | Paris | Devlet üniversitesi | IB, Fransa’da genel olarak tanınır; başvuru yolu programa göre değişir. | https://www.ibo.org/university-admission/find-countries-and-universities-that-recognize-the-ib/ |
| The American University of Paris (AUP) | Paris | Özel üniversite | IB öğrencileri için burs ve kabul bilgileri okul sayfalarında açıkça yer alır. | https://www.aup.edu/admissions/undergraduate/financial-aid/ib-diploma-scholarships |
IB ile Fransa’da üniversiteye gitmek gerçekçi ve yaygın bir yol, ama tek sayfada tam liste beklentisi doğru değil. En doğru bilgi her zaman okulun kendi kabul sayfasında, programın kendi şartlarında yazar.
Bugün yapabileceğin net aksiyonlar: 5-8 okuldan kısa liste çıkar, hedef bölüme göre HL ders uyumunu kontrol et, dil belgesini takvime bağla, predicted grades ve motivasyon mektubunu erken toparla, sonra da tablodaki linklerden ve IB’nin veritabanından güncel koşulları doğrula. En iyi dosya, erken başlayan ve her adımı belgeleyen dosyadır; bu işte hız değil, tutarlılık kazanır.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and