IB (International Baccalaureate) diploman var ve Finlandiya’da üniversite okumayı düşünüyorsun. Aklındaki soru çok net: “Finlandiya’da hangi üniversiteler IB kabul ediyor, ben nasıl başvuracağım?”
İyi haber şu: Finlandiya’da IB diploması genelde lise bitirme yeterliliği olarak tanınıyor. Kötü haber ise şu: “IB kabul ediliyor” demek, her bölümün aynı şartla öğrenci aldığı anlamına gelmiyor. Kabul, çoğu zaman program bazında değişiyor.
Bu yazıda şunları bulacaksın: Finlandiya’da IB ile kabulün nasıl işlediği, puan ve ders seçiminin neden kritik olduğu, dil yeterliliğinde IB’nin ne zaman işe yaradığı, 2025 itibarıyla IB ile başvurabileceğin üniversitelerin pratik bir listesi ve en sonda resmi sayfalara bağlı bir tablo.
Finlandiya’da başvuru mantığını anlamak, yol haritasının yarısı demek. Sistem, “üniversite” adı altında tek bir kapı gibi görünse de aslında her program ayrı bir kapı.
En temel kural şu: Üniversite IB’yi kabul edebilir, ama bölümün (programın) ek şartı olabilir. Örneğin aynı üniversitenin bir programı yalnızca diploma notuna bakarken, başka bir program belirli HL derslerini isteyebilir, bazen de ek sınav veya portfolyo şartı koyabilir.
Başvuruların büyük kısmı Finlandiya’da ortak başvuru mantığıyla ilerler. Uygulamada şu adımlar öne çıkar:
Finlandiya’daki resmi üniversite başvuru anlatımına örnek görmek istersen, University of Helsinki’nin lisans başvuru sayfası başvuru grupları ve tarihler mantığını açık anlatır: Apply to Bachelor’s programmes | University of Helsinki
IB’de toplam puan (45 üzerinden) tabii ki önemli. Yine de Finlandiya’da birçok program için sadece toplam puan yetmeyebilir. Çünkü bazı alanlarda “bu programa uygun musun?” sorusu, ders seçiminden anlaşılır.
Kısa bir örnek düşün: IB diploman bir anahtar. Toplam puanın anahtarın kalitesi gibi. HL derslerin de anahtarın dişleri. Kapı, dişleri uymazsa açılmayabilir.
Finlandiya’da sık görülen beklentiler:
Önemli nokta: “Minimum puan” çoğu zaman sabit bir sayı değildir. Bazı programlar minimum eşik yazar, bazıları yazmaz; rekabette en yüksek puanlılar yerleşir. Bu yüzden güncel şartları her zaman programın resmi kabul sayfasından kontrol etmelisin.
Tampere University’nin uygunluk kriterleri sayfası, IB’nin kabul edilen yeterlilikler arasında olduğunu açık şekilde gösteren iyi bir örnek: Eligibility criteria for Tampere University bachelor’s programmes
Finlandiya’daki İngilizce lisans programlarında dil yeterliliği konusu, en çok zaman kaybettiren yerlerden biri. Çünkü öğrenciler “IB yaptım, zaten İngilizce eğitim aldım” diye düşünüyor, ama her program aynı şekilde değerlendirmiyor.
Genel çerçeve şöyle:
Hızlı kontrol listesi:
Uygulamalı bilimler üniversitelerinde (UAS) ortak başvuru ve dil şartı anlatımı bazen daha adım adım olur. Örnek olarak Turku UAS ortak başvuru sayfası süreç mantığını iyi özetler: Joint Application | Turku AMK
Finlandiya’da IB diploması, genel olarak lisans başvurularında kabul edilen bir yeterlilik. Yine de tekrar vurgulayayım: Şartlar program bazında değişir. Aşağıdaki listeler, “IB ile başvuru mümkün” çerçevesinde, hızlı tarama yapman için hazırlanmıştır.
IB ile başvuruyu anlatan net bir örnek sayfa görmek istersen, University of Jyväskylä başvuru adımlarını sade anlatır: How to apply for international bachelor’s programmes | University of Jyväskylä
Başvuru sürecini bir “ev taşıma” gibi düşün. Eşyaların (belgelerin) hazır değilse kamyon gelir, ama sen hazır olmazsın. Finlandiya başvurularında da en çok bu oluyor.
Bazı üniversitelerde farklı başvuru yolları bulunur. Örneğin LUT’nin bazı programlarında “rolling admission” gibi ayrı bir yol olabilir. Bu tür yolların mantığını görmek için: International rolling admission for bachelor’s studies | LUT University
Aşağıdaki listeyi bir kez hazırlarsan, başvurular çok daha rahat ilerler:
UAS tarafında rolling admission ile başvuru örneği görmek istersen Xamk’ın sayfası süreci açık anlatır: Rolling admission | Xamk
Yanlış program şartı okumak: Aynı üniversitede iki programın şartı bambaşka olabilir. Çözüm basit, her başvurudan önce program sayfasındaki şartları yeniden kontrol et.
HL uyumsuzluğu: Mühendislik için HL Matematik istenirken, sen HL Matematik almamış olabilirsin. Bu durumda başvuru boşa gidebilir. Çözüm, hedef programı seçmeden önce ders uyumunu kontrol etmek.
Dil belgesini geç bırakmak: “IB English yeter” sanıp IELTS planlamayan çok kişi var. Sonuç, şart istenince yetişmiyor. Çözüm, en geç başvuru döneminin başında dil şartını netleştirmek.
UAS’larda ortak başvuru adımları da benzer ilerler. Örnek olarak Haaga-Helia’nın ortak başvuru sayfası, süreç ve takvim mantığını pratik şekilde verir: Joint application | Haaga-Helia
Aşağıdaki tabloda Finlandiya’da IB ile başvuru yapılan, yazı boyunca adı geçen kurumları tek yerde topladım. Her satırda resmi başvuru sayfası linki var; şartlar her zaman program bazında değişebilir.
| Üniversite / Kurum | Şehir | Tür | IB kabulü | Resmi kabul sayfası | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| University of Helsinki | Helsinki | Genel (araştırma) | Evet | https://www.helsinki.fi/en/admissions-and-education/apply-bachelors-and-masters-programmes/apply-bachelors-programmes | Başvuru grupları ve tarihler program yoluna göre değişebilir. |
| Tampere University | Tampere | Genel (araştırma) | Evet | https://www.tuni.fi/en/study-with-us/apply-to-tampere-university/applying-to-university-bachelors-programmes/elibility-criteria | IB uygunluk şartı var, program şartlarını ayrıca kontrol et. |
| LUT University | Lappeenranta, Lahti | Teknoloji ve işletme | Evet | https://www.lut.fi/en/studies/apply-lut/applying-bachelors-programmes/international-rolling-admission-bachelors-studies | Bazı yollarda rolling admission bulunur, belge ve zamanlama kritik. |
| University of Jyväskylä | Jyväskylä | Genel (araştırma) | Evet | https://www.jyu.fi/en/study-with-us/bachelors-degree-programmes/how-to-apply-for-international-bachelors-programmes | Başvuru adımlarını net anlatır, program sayfaları belirleyicidir. |
| Turku University of Applied Sciences (Turku UAS) | Turku | UAS | Evet | https://www.turkuamk.fi/en/education/guide-for-applicants/joint-application/ | UAS ortak başvuru mantığı ve dönemleri bu sayfada özetlenir. |
| Haaga-Helia University of Applied Sciences | Helsinki | UAS | Evet | https://www.haaga-helia.fi/en/joint-application | UAS ortak başvuru adımları ve genel süreç bilgisi verir. |
| South-Eastern Finland University of Applied Sciences (Xamk) | Kotka, Kouvola, Mikkeli, Savonlinna | UAS | Evet | https://www.xamk.fi/en/education-and-degrees/applying/separate-application/rolling-admission/ | Rolling admission ile IB dahil farklı diplomalarla başvuru yolu bulunabilir. |
IB ile Finlandiya’da üniversiteye girmek mümkün, ama sonucu belirleyen şey çoğu zaman programın şartları. Toplam IB puanı, HL ders uyumu ve dil belgesi bir araya gelince başvuru sağlam duruyor.
Bugün için üç net adım: (1) hedef programlarını seç, (2) her programın IB ve dil şartını ayrı ayrı kontrol et, (3) başvuru takvimini işaretle, belgeleri erkenden hazırla. En sonda paylaşılan tablodaki resmi sayfalardan şartları doğrularsan, sürpriz ihtimali ciddi biçimde azalır.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and