IB ESS HL Environmental Ethics: Anthropocentrism, Biocentrism, Ecocentrism
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
IB Diploması (International Baccalaureate), Danimarka’da üniversite başvurusu yaparken güçlü bir “ortak dil” gibi çalışır. Çünkü IB, Danimarka’daki birçok kurum tarafından tanınır ve çoğu bölüm IB ile başvuru kabul eder.
Ama okurun asıl sorusu net: “IB ile Danimarka’da hangi üniversitelere girebilirim?” Bu yazıda önce Danimarka üniversitelerinin IB’yi nasıl değerlendirdiğini sade şekilde anlatacağım, sonra da Danimarka’daki üniversiteleri linkli bir tabloda tek yerde toplayacağım.
2025 ve 2026 başvurularında şartlar programa göre değişebilir, başvurmadan önce mutlaka ilgili bölümün resmi sayfasını kontrol etmelisin.
Genel resim şu: Danimarka’da IB, “geçerli bir lise bitirme yeterliliği” olarak kabul edilir, ama kabul kararı bölüm bazlıdır. Yani aynı üniversitede bir bölüm IB ile rahat kabul ederken, başka bir bölüm ek ders seviyesi şartı koyabilir.
“Kaç puan lazım?” sorusunun tek cevabı yok. Çünkü değerlendirme çoğunlukla şunlara göre yapılır:
Bazı kurumlar minimum puanı açıkça yazar. Bazıları ise IB notlarını Danimarka not sistemine çevirip, o yılki başvuru yoğunluğuna göre sıralama yapar. Özetle, IB “bilet”tir, ama kapıyı açan şey çoğu zaman seçtiğin programın koşullarıdır.
Danimarka’da birçok program için sadece toplam puan yetmeyebilir. Özellikle mühendislik, bilgisayar, ekonomi, sağlık gibi alanlarda “şu ders şu seviyede olmalı” şartı sık çıkar.
HL ve SL farkını tek cümleyle düşün: HL daha derin ve daha yoğun, SL daha temel düzeydedir. Danimarka’daki bazı bölümler bunu A, B, C düzeyi gibi şartlara çevirerek ifade eder.
Somut bir örnek: Mühendislik düşünüyorsan, çoğu yerde Matematik seviyesi kritik olur. Toplam puanın iyi olsa bile Matematik’i beklenen seviyede (çoğu zaman HL) almadıysan, bölüm “eksik ders” sayabilir. Bu yüzden başvuru planı yaparken önce “bölüm hangi dersleri istiyor?” sorusunu çözmek gerekir.
Kopenhag Üniversitesi’nin IB ve benzeri diplomalar için genel çerçevesini görmek istersen şu sayfa iyi bir başlangıçtır: KU IB ve uluslararası diploma kabul bilgisi.
Danimarka’da İngilizce programlar yaygın, ama dil şartı “her yerde aynı” değil. Bazı programlar IELTS/TOEFL ister, bazıları IB English sonuçlarını kabul edebilir.
Pratik kural: IB’de aldığın English dersi ve seviyesi çoğu zaman iş görür, ama bu garanti değildir. Üniversiteler, kabul sayfalarında “hangi IB English dersi hangi şartı karşılar?” kısmını ayrı yazabilir.
Bu yüzden tek alışkanlık çok iş görür: Programın resmi sayfasını aç, “English requirement” bölümünü kontrol et, sonra IB derslerinle yan yana koy.
ITU’nun uluslararası sınavlar ve genel kabul şartlarına dair sayfası, dil ve denklik mantığını anlamak için faydalı bir örnektir: IT University of Copenhagen genel kabul şartları.
Danimarka’da “üniversite” denince ana grup aslında net: ulusal üniversiteler ve uzmanlaşmış kurumlar. IB ile başvuru kabulü en sık bu kurumlarda görülür.
Genel yön bulma için hızlı bir çerçeve:
“Benim hedefim şu bölüm” diyorsan, en hızlı yol şudur: önce hedef bölümü seç, sonra o bölümün IB ve ders seviyesi şartını oku.
Bu gruptaki okullar IB’yi kabul eder, ama yaklaşım detayları farklılaşır.
Bu beş üniversite için en güvenli yaklaşım aynı: Seçtiğin programın sayfasını bul, gerekli dersleri ve seviyeleri tek tek işaretle.
Bu kurumlar IB’yi kabul ederken çoğu zaman “ders kombinasyonu”na daha sert bakar.
Kısacası uzman okullarda “toplam puan” önemli, ama asıl filtre çoğu zaman “doğru ders, doğru seviye” olur.
Başvuru süreci gözünde büyüyorsa şöyle düşün: Bu, iyi hazırlanmış bir seyahat planı gibi. Önce rota, sonra evrak, sonra tarih.
Genel akış çoğu aday için şöyle ilerler:
Danimarka’da ulusal başvuru mantığını ve “uluslararası aday” bilgisini kontrol etmek için şu sayfaya da bakabilirsin: Optagelse.dk international applicant (Sayfa bazı ağlarda doğrulama isteyebilir.)
Başvuru sayfasını aç, şu mini listeyi yanına koy:
En sık tökezleten noktalar basit:
Aşağıdaki tabloyu bir “kontrol paneli” gibi kullanabilirsin. İstersen Ctrl+F ile okul adını arat, sonra resmi siteye gidip kendi programının şartlarını doğrula. IB ile ilgili kabul linki olmayan satırlarda, en doğru bilgi genelde ilgili programın “admission requirements” sayfasındadır.
| Kurum (alfabetik) | Şehir | Kurum tipi | Resmi web sitesi | IB ile ilgili kabul sayfası (varsa) | Kısa not |
|---|---|---|---|---|---|
| Aalborg University (AAU) | Aalborg | Üniversite | https://www.aau.dk/ | – | Program bazlı ders seviyesi şartları öne çıkar. |
| Aarhus University (AU) | Aarhus | Üniversite | https://www.au.dk/ | https://bachelor.au.dk/en/admission/moreinfo/international-baccalaureate-ib | IB puanı, belge ve sonuç paylaşımı adımlarını açık anlatır. |
| Copenhagen Business School (CBS) | Copenhagen | Business school | https://www.cbs.dk/ | – | İşletme programlarında matematik ve İngilizce şartları değişebilir. |
| DTU (Technical University of Denmark) | Kongens Lyngby | Teknik üniversite | https://www.dtu.dk/english | https://www.dtu.dk/english/education/undergraduate/general-engineering/admission-and-deadlines/how-to-apply/diploma-after-5-july | IB diploma teslim tarihleri gibi detaylar önemli olabilir. |
| IT University of Copenhagen (ITU) | Copenhagen | Uzman üniversite | https://en.itu.dk/ | https://en.itu.dk/Programmes/BSc-Programmes/Applying-to-a-BSc-programme/General-admission-requirements/ | Uluslararası sınavlar ve genel kabul çerçevesi net anlatılır. |
| Roskilde University (RUC) | Roskilde | Üniversite | https://ruc.dk/en | – | Kabul şartları çoğunlukla program sayfalarında verilir. |
| University of Copenhagen (KU) | Copenhagen | Üniversite | https://www.ku.dk/english | https://www.ku.dk/studies/bachelor/admission-requirements/ib-and-other-international-diplomas | IB kabul çerçevesi ve dil gereklilikleri önemli olabilir. |
| University of Southern Denmark (SDU) | Odense (ve kampüsler) | Üniversite | https://www.sdu.dk/en | https://www.sdu.dk/en/kampagner/tjekkrav/finduddannelse/ib_international_baccalaureate | IB ile başvuru mantığını ve koşulları sade anlatır. |
Danimarka’da IB tanınırlığını daha geniş çerçevede kontrol etmek istersen, IB’nin resmi tanınırlık aracını da kullanabilirsin: IB recognition Denmark
IB diploması Danimarka için güçlü bir giriş bileti, ama son karar her zaman seçtiğin programın ders seviyesi ve dil şartlarına bağlı. Bugün yapabileceğin 3 net adım var: hedef programını seç, HL/SL ve dil koşullarını kontrol et, tablodaki resmi linklerden güncel şartları doğrula. Başvuru koşulları zamanla güncellendiği için, bu listenin de düzenli güncellenmesi gerekir.
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and