IB ESS HL Environmental Ethics: Anthropocentrism, Biocentrism, Ecocentrism
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
IB Diploması alıyorsun ve aklında tek bir soru var: İspanya’da üniversite mümkün mü? Kısa cevap: Evet. Uzun cevap: İspanya’da IB kabul eden üniversiteler ifadesi, sandığından biraz daha fazla şey anlatıyor.
Çünkü İspanya’da “IB kabulü” iki farklı şekilde karşına çıkar. Özel üniversitelerde çoğu zaman IB, okulun kendi kabul sistemi içinde doğrudan değerlendirilir. Kamu üniversitelerinde ise genelde iş, “IB var, tamam” diye bitmez; denklik, puan dönüşümü ve bazen UNEDasiss üzerinden belge doğrulama gibi adımlar devreye girer.
Bu yazı sana net bir yol haritası vermek için hazırlandı: kamu ve özel farkı, hazırlık kontrol listesi, sık yapılan hatalar ve en sonda da adı geçen tüm kurumları tek tabloda, resmi web siteleriyle birlikte bulacaksın.
IB Diploması, İspanya’da güçlü bir avantajdır ama otomatik kabul anlamına gelmez. Üniversite, bölüm, kontenjan ve bazen de dil şartına göre kurallar değişir.
Basitçe düşün: İspanya’da iki ana yol var.
Bu farkı netleştirdikten sonra, en çok kafa karıştıran kısma geçelim.
Kamu üniversiteleri, IB ile gelen öğrencileri çoğunlukla EBAU/EvAU’nun zorunlu kısmına sokmadan değerlendirebilir. Yine de başvurunun “resmi sisteme” oturması için belge kontrolü ve not dönüşümü gerekir.
Bu noktada sık duyacağın isim: UNEDasiss. UNEDasiss, uluslararası lise sistemlerinden gelen öğrencilerin notlarını İspanya sistemine uyarlamak ve üniversitelerin anlayacağı biçime çevirmek için kullanılır. Sürecin mantığını ve temel kuralları, UNEDasiss’in kendi sayfasındaki SSS bölümünde net şekilde görebilirsin: UNEDasiss FAQs.
Şunu da bil: Bazı bölümler çok rekabetçidir. Tıp, diş hekimliği, bazı mühendislikler gibi alanlarda yalnızca IB notun yetmeyebilir. Bu durumda, puanı güçlendirmek için ek sınavlar veya ek değerlendirmeler gündeme gelebilir. IB öğrencileri için EvAU gerekliliği ve seçenekleri konusunda genel bir çerçeve okumak istersen şu sayfa işini görür: IB ile İspanya’da üniversite girişinde EvAU gerekir mi?
En önemli mesaj şu: Her bölümün kendi taban puanı ve kuralı var. Aynı üniversitede bile işletme ile tıp aynı şekilde değerlendirilmez.
Özel üniversiteler IB’yi genelde daha rahat kabul eder, çünkü yerleştirme süreçlerini kendi kurallarına göre yönetirler. Bu, “daha kolay” demek değildir; sadece süreç farklı işler.
Özel tarafta sık gördüğün adımlar şunlar olur:
Bazı üniversiteler IB adayları için ayrı sayfa açar ve minimum koşulları açık yazar. Örneğin Universidad de Navarra’nın IB kabul sürecini kendi resmi sayfasından inceleyebilirsin: Bachillerato Internacional (IB) ile kabul, Universidad de Navarra.
Dil konusu da burada karşına çıkar. İngilizce program okuyacaksan, IB’nin dili tek başına her zaman yeterli sayılmayabilir; okul TOEFL/IELTS gibi belge isteyebilir.
Bu bölümü küçük bir “hazırlık kontrol listesi” gibi kullanabilirsin. Ama unutma, hedef bölüm ne kadar rekabetçiyse, hazırlık o kadar erken başlamalı.
Genel çerçevede en çok aranan sorular şunlar: IB puanı kaç olmalı, İspanya’da IB ile tıp olur mu, İngilizce lisans için dil şartı nedir, hangi evraklar gerekir?
2025 başvuruları için webde sık tekrar edilen temel eşik, IB Diploması için minimum 24 puan (tam diploma) şartıdır. Bu, “her yere yeter” anlamına gelmez; sadece başvurunun temel kapısını açar. Kamu üniversitelerinde ayrıca not dönüşümü adımı olduğu için planı erken yapmak fark yaratır. İspanya’da IB ile kamu üniversitesine erişimi sade biçimde anlatan bir rehber için şu sayfaya da göz atabilirsin: IB’den İspanya kamu üniversitesine erişim rehberi.
Kesin puan vermek çoğu zaman yanıltır, çünkü tabanlar her yıl değişir ve her üniversite kendi hesabını yapar. Ama mantık basit:
Kısa örneklerle düşünelim:
Kural net: Hedeflediğin üniversitenin “International Admissions” sayfasında International Baccalaureate (IB) bölümünü bul, ardından okumak istediğin programın sayfasında şartları tekrar kontrol et. Üniversiteler bölüm bazında farklı şart yazabilir.
İspanya’da lisans programları iki ana dilde karşına çıkar: İspanyolca ve İngilizce.
Başvuru evrakları, okuldan okula değişir ama en sık istenenler şunlardır:
Sık hata: Dil belgesini son ana bırakmak. Sınav tarihi, sonuç bekleme süresi ve başvuru takvimi üst üste binerse, en iyi dosya bile “eksik evrak” yüzünden bekleyebilir.
“IB kabul ediyor mu?” sorusunu doğru yerden doğrulamak, en çok zaman kazandıran alışkanlık. Basit bir yöntem kullan:
İkinci bir doğrulama noktası da IB’nin resmi tanıma arama sayfasıdır. Ülke filtreleriyle kurumları görmek için: IB Recognition, Spain. Bu sayfa, “güncel listeyi tek yerden görme” açısından pratiktir; yine de son sözü her zaman üniversitenin program sayfası söyler.
Aşağıdaki kurumlar, IB ile başvuru yolu olan ve Türk öğrencilerin sık hedeflediği okullara örnektir.
Bu üniversitelerin ortak noktası şu: Başvuruda çoğunlukla denklik ve not dönüşümü adımı vardır, ayrıca taban puanlar bölüme göre değişir.
Her biri için aynı kural geçerli: IB şartlarını, resmi kabul sayfasından ve hedef bölümün sayfasından kontrol et.
Özel üniversiteler daha esnek olabilir, fakat ücretler daha yüksektir ve kabul adımları daha “dosya odaklı” yürür.
Şimdi, yazıda geçen tüm kurumları tek yerde topluyoruz.
IB ile İspanya’da üniversite hedefi gerçekçi, hatta doğru planla oldukça rahat yönetilir. Zor olan kısım, “IB kabul ediyor” cümlesinin arkasındaki sistemi doğru okumak, çünkü kamu ve özel tarafta süreç aynı değil.
Kapanış için 3 adım yeter: Hedef bölüm listesini çıkar, her okulun resmi IB kabul bilgisini kontrol et, evrak ve dil hazırlığını erken bitir. En altta yer alan İspanya’da IB kabul eden üniversiteler tablosunu hızlı kontrol listesi gibi kullan, ardından başvuru yapacağın yıl üniversitelerin sayfalarını tekrar kontrol etmeyi unutma.
| Üniversite / Kurum | Şehir | Resmi web sitesi |
|---|---|---|
| Universidad de Barcelona (UB) | Barcelona | https://www.ub.edu |
| Universitat Autònoma de Barcelona (UAB) | Bellaterra (Barcelona) | https://www.uab.cat |
| Pompeu Fabra University (UPF) | Barcelona | https://www.upf.edu |
| Universidad Complutense de Madrid (UCM) | Madrid | https://www.ucm.es |
| Universidad Autónoma de Madrid (UAM) | Madrid | https://www.uam.es |
| Universidad Carlos III de Madrid (UC3M) | Madrid | https://www.uc3m.es |
| Universidad Politécnica de Madrid (UPM) | Madrid | https://www.upm.es |
| Universidad de Valencia (UV) | Valencia | https://www.uv.es |
| Universidad de Sevilla | Sevilla | https://www.us.es |
| Universidad de Granada | Granada | https://www.ugr.es |
| Universidad de Zaragoza | Zaragoza | https://www.unizar.es |
| Universidad Rey Juan Carlos (URJC) | Madrid | https://www.urjc.es |
| IE University | Madrid, Segovia | https://www.ie.edu |
| Universidad de Navarra | Pamplona | https://www.unav.edu |
| UCAM (Universidad Católica de Murcia) | Murcia | https://www.ucam.edu |
| Universidad Pontificia Comillas | Madrid | https://www.comillas.edu |
| Universitat Ramon Llull (URL) | Barcelona | https://www.url.edu |
| ESADE (URL ile bağlantılı okul) | Barcelona, Madrid | https://www.esade.edu |
| IESE Business School (Universidad de Navarra ile bağlantılı okul) | Barcelona, Madrid | https://www.iese.edu |
| EAE Business School | Barcelona, Madrid | https://www.eae.es |
| Universidad Europea | Madrid ve diğer kampüsler | https://universidadeuropea.com |
| Universidad Nebrija | Madrid | https://www.nebrija.com |
| Universidad CEU San Pablo | Madrid | https://www.uspceu.com |
Bir ormanın kesilmesine “evet” ya da “hayır” demek kolay görünebilir, ama IB Environmental Systems and Societies (ESS) içinde önemli olan kararın kendisi değil, neden o
Bir nehri kirleten fabrikanın bacası sadece duman mı çıkarır, yoksa görünmeyen bir fatura da mı üretir? IB ESS’de environmental economics, tam olarak bu görünmeyen faturayı
Bir nehre atılan atık, bir gecede balıkları öldürebilir, ama o atığın durması çoğu zaman aylar, hatta yıllar alır. Çünkü çevre sorunları sadece “bilim” sorusu değil,
Şehirde yürürken burnuna egzoz kokusu geliyor, ufuk çizgisi gri bir perdeyle kapanıyor, bazen de gözlerin yanıyor; bunların hepsi urban air pollution dediğimiz konunun günlük hayattaki
Şehir dediğimiz yer, sadece binalar ve yollardan ibaret değil, büyük bir canlı organizma gibi sürekli besleniyor, büyüyor, ısınıyor, kirleniyor, bazen de kendini onarmaya çalışıyor. IB
IB ESS Topic 8.1 Human populations, insan nüfusunun nasıl değiştiğini, bu değişimin nedenlerini ve çevre üzerindeki etkilerini net bir sistem mantığıyla açıklar. Nüfusu bir “depo”
Bir gün marketten eve dönüyorsun, mutfak tezgahına koyduğun paketli ürünlerin çoğu, aslında üründen çok ambalaj gibi görünüyor. Üstüne bir de dolabın arkasında unutulan yoğurt, birkaç
Evde ışığı açtığında, kışın kombiyi çalıştırdığında ya da otobüse bindiğinde aslında aynı soruyla karşılaşıyorsun, bu enerjiyi hangi kaynaktan üretiyoruz ve bunun bedelini kim ödüyor? IB
Bir musluğu açtığında akan su, markette aldığın ekmek, kışın ısınmak için yaktığın yakıt, hatta telefonunun içindeki metal parçalar; hepsi natural resources (doğal kaynaklar) denen büyük
Gökyüzüne baktığında tek bir “hava” var gibi görünür, ama aslında atmosfer kat kat bir yapı gibidir ve her katın görevi farklıdır. IB Environmental Systems and